Johannes Willebrands
AchternaamWillebrands
RoepnaamJohannes
Doop-/artiest of echte naamJohannes Gerhardus Maria
Geboortedatum1909-09-04
Sterftedatum2006-08-01
Leeftijd96
OorzaakOuderdom
SexeMannelijk

Biografie
Johannes Gerhardus Maria Willebrands (geboren te Bovenkarspel, gestorven te Denekamp) was een Nederlands kardinaal, emeritus aartsbisschop en dito metropoliet.

Willebrands stond bekend als een vooraanstaand bestuurder van de Rooms-Katholieke Kerk.

Hij studeerde filosofie aan het Angelicum Athenaeum in Rome en werd priester gewijd op 26 mei 1934. Hij promoveerde drie jaar later.

Van 1937 tot 1945 doceerde hij filosofie aan het grootseminarie van Warmond. Daarna was hij vijftien jaar lang directeur van deze instelling.

Op 24 juni 1960 werd hij verkozen tot president van de Willibrordusvereniging, een vereniging ter bevordering van de oecumene. Kort daarna werd hij door Johannes XXIII benoemd tot secretaris van het toen net nieuw geformeerde Secretariaat voor de Eenheid onder de Christenen. Op 4 juni 1964 werd hij titulair bisschop van Mauriana. Paulus VI benoemde hem tot president van het Secretariaat voor de Eenheid op 12 april 1969. In het geheim consistorium van 28 april 1969 werd Willebrands door dezelfde paus tot kardinaal gecreëerd.

Op 6 december 1975 werd Willebrands benoemd tot aartsbisschop van het aartsbisdom Utrecht; hierdoor werd hij tevens metropoliet van de Nederlandse kerkprovincie. Zijn benoeming kwam in de woelige periode in de nasleep van het Landelijk Pastoraal Concilie in de jaren 1968 - 1969, dat gekenmerkt was door experimenten binnen de Nederlandse Kerkprovincie waarmee de Kerk niet kon instemmen. De benoemingen van de bisschoppen Simonis (1970) en Gijsen (1972) worden door sommigen geïnterpreteerd als een antwoord van Rome op deze verregaande experimenten. De duidelijke stellingname van deze en andere bisschoppen heeft daarna geleid tot een situatie die men de polarisatie binnen Nederlandse Kerk is gaan noemen en die een hoogtepunt bereikt heeft bij het bezoek van Paus Johannes Paulus II aan Nederland in 1985. Deze polarisatie had echter reeds voor de benoeming van Willebrands een aanvang genomen.

De Bijzondere Synode van de Nederlandse bisschoppen die plaatsvond in Rome van 14 tot 31 januari 1980 is één van de belangrijke momenten uit zijn ambtsperiode geweest. Al een half jaar na zijn ambtsaanvaarding in oktober 1978 had Paus Johannes Paulus II aangekondigd een 'bijzondere synode' te willen houden met de Nederlandse bisschoppen om "samen met de bisschoppen de voornaamste theologische en pastorale vraagstukken van de Nederlandse Kerkprovincie te behandelen". Kardinaal Willebrands gaf de kernvraag van deze synode aldus weer: in Nederland zijn veel vernieuwingen doorgevoerd, "en nu vragen wij ons af wat er is gelukt en wat niet".

De Curiekardinaal Willebrands werd geacht een eind te maken aan het eigen "Nederlandse geluid" van sommige gelovigen. Hij trad hierbij op met tact, geduld en begrip voor de diversiteit van standpunten. De gelijkschakeling van Nederland met de Wereldkerk verliep daardoor voor Rome te traag, en Willebrands positie werd onhoudbaar.

Op 3 december 1983 werd zijn ontslag van de zetel van Utrecht aanvaard en werd Ad Simonis zijn opvolger.

Willebrands concentreerde zich weer op de oecumene, totdat op 12 december 1989 kardinaal Cassidy hem opvolgde in zijn functie van prefect van het Secretariaat voor de Eenheid.

Hij woonde tot zijn dood in het klooster van de Zusters Franciscanessen te Denekamp.

Terug


Medeleven
troostplek.nl10-12-2018

Sterkte aan alle nabestaanden.