Renate Dorrestein

Renate Maria Dorrestein (Amsterdam, 25 januari 1954 - Aerdenhout, 4 mei 2018) was een Nederlandse schrijfster, journaliste en feministe.

Biografie

Renate Dorrestein groeide op in een rooms-katholiek advocatengezin in Amstelveen. Zij ging naar een katholieke lagere school, geleid door nonnen en daarna naar het gymnasium aan het Keizer Karel College. Op haar 13e was ze jeugdbestuurslid van de Wildlife Rangers, de jeugdafdeling van het Wereld Natuur Fonds. Na het afronden van het gymnasium werkte Dorrestein als leerling-journalist bij Libelle en Panorama. De vele reizen die ze kon maken voor het blad en de ervaringen die ze opdeed waren vormend voor haar persoonlijkheid en daardoor ook voor haar schrijfstijl. Midden jaren zeventig startte Dorrestein samen met een vriendin, Liesbeth Hendrikse, het productiebureau Proburo, dat bijlagen verzorgde voor tijdschriften. Vanaf 1977 schreef ze als freelance journalist. In de periode 1977 - 1982 publiceerde ze in Het Parool, Viva, Onkruid en Opzij. Van laatstgenoemd tijdschrift was ze van 1982 tot 1987 redacteur. Ze was in 1986 betrokken bij de oprichting van de Anna Bijns Stichting, die elke twee jaar de Anna Bijns Prijs uitloofde voor "de vrouwelijke stem in de letteren". Ze werd 'ambassadeur' van het feministische online-tijdschrift LOVER.

Als romancier debuteerde Dorrestein in 1983 met Buitenstaanders. Ze schreef vele romans en stond bekend als de eerste Nederlandse auteur die succesvolle boeken schreef in het gothic novel-genre. Ze schreef ook een bijdrage aan de verhalenbundel De borsten van mevrouw Lozinski. Negen Verhalen over vrouwen en liefde (1987, Uitgeverij Furie), met "negen absurdistische, thrillerachtige, fantastische, mysterieuze of erotische verhalen" van onder anderen Dorrestein, Astrid Roemer, Doeschka Meijsing, Megchel Doewina, Hannes Meinkema, Ineke van Mourik, Mirjam Boelsums. De bundel was genoemd naar het verhaal van Ineke van Mourik, dat in 1983 was gepubliceerd in Lust en Gratie. Naast romans en verhalen schreef ze enkele autobiografische boeken, waaronder de autobiografische roman Het perpetuum mobile van de liefde (1988) over de zelfmoord van haar jongere zus in 1981, die op haar persoonlijkheid en schrijverschap van grote invloed is geweest. Het non-fictie-boek Heden ik (1993) was opnieuw autobiografisch. Het gaat over de ziekte Myalgische encefalomyelitis (ME) die zich in 1991 bij haar aandiende en die ruim tien jaar haar leven beheerste. Ze richtte in 1993 het ME-Fonds op ter bevordering van onderzoek naar ME/CVS. Het moest begin 2004 worden opgeheven wegens gebrek aan financiële middelen, nadat vele gesprekken met de Stichting Fondswervingsacties Volksgezondheid (SFV) niet hadden geleid tot toelating.

Een bijzonder boek is Vóór alles een dame uit 1989, een 'kalenderroman' met een aflevering per dag, en daarbij ook aforismen, verjaardagen van schrijfsters en recepten, met als thema "de taart als leerobject".

Met haar werk Mijn zoon heeft een seksleven en ik lees mijn moeder Roodkapje voor (2006) had Dorrestein een primeur: op haar initiatief was achterin reclame opgenomen van een product voor vrouwen in de overgang. In 2013 werkte Dorrestein samen met Nederlandse spelontwikkelaars aan de iPad-game Nott Won't Sleep voor peuters en kleuters.

Ze schreef op uitnodiging van de CPNB het Boekenweekgeschenk van 1997 Want dit is mijn lichaam en het Boekenweekessay van 2008 Laat me niet alleen.

Van 2015 tot haar dood in 2018 had ze een briefwisseling via e-mail met Alex Boogers, over hun werk en hun positie in literair Nederland, die in 2025 gepubliceerd is door De Arbeiderspers in de serie Privé-domein. Het voorwoord is geschreven door redacteur Willemijn Lindhout. De uitgave verscheen mede ter gelegenheid van het 70-jarig bestaan van boekwinkel Blokker in Heemstede, waar Dorrestein haar laatste boek, Dagelijks werk, presenteerde.

Veel van haar boeken zijn vertaald; ze zijn verschenen in veertien landen, waaronder de VS en Japan.

In september 2017 maakte Dorrestein publiekelijk bekend dat zij slokdarmkanker had en dat het ongeneeslijk was. De ziekte was geconstateerd in 2016. Ze overleed op 4 mei 2018.

Prijzen en nominaties

In 2023 werd voor het eerst de Renate Dorresteinprijs uitgegeven door Hebban.

Favoriete auteurs

Tot Renate Dorresteins eigen favoriete schrijvers behoorden onder anderen Kurt Vonnegut en Jeanette Winterson.

Biografie door Iris Pronk

In 2025 verscheen een biografie over Dorrestein: Iris Pronk (2025). Altijd te paard - Renate Dorrestein (1954-2018). Querido, Amsterdam/Antwerpen. ISBN 9789021460741. NUR 320.