TroostplekDe internet rustplaats

In memoriam · condoleanceregister

Chen Ning Yang

ook bekend als Chen Ning Yang

Geboren
1 oktober 1922
Overleden
18 oktober 2025
Leeftijd
103 jaar
Rustplaatsen
Wetenschappers & uitvinders Bekende mensen, Taiwan Landen

Biografie

Yang Chen-Ning (Frank) (Hefei (Anhui), 1 oktober 1922 – Peking, 18 oktober 2025) was een Chinees natuurkundige. In 1957 ontving hij samen met Tsung-Dao Lee de Nobelprijs voor Natuurkunde voor hun theoretische onderzoek naar pariteitsschending in de zwakke wisselwerking, die in 1956 experimenteel was bevestigd door Chien-Shiung Wu.

Biografie

Yang werd geboren als oudste van de vijf kinderen van Ko-Chuen Yang (1896-1973), hoogleraar wiskunde, en Meng-Hua Luo. Hij bezocht de basis- en middelbare school in Beijing, maar de familie verhuisde in de herfst van 1937 naar Hefei na de Japanse inval in China. In 1938 vertrokken ze naar Kunming waar hij de universiteit bezocht en in 1942 zijn bachelor behaalde onder supervisie van professor Ta-You Wu (1907-2000). Zijn mastergraad verkreeg hij in 1944 aan de Tsinghua-universiteit, die tijdelijk in Kunming zetelde wegens de Chinees-Japanse oorlog.

Op een studiebeurs van de Tsinghua Universiteit vertrok hij aan het einde van de oorlog naar de Verenigde Staten waar hij in januari 1946 terechtkwam op de universiteit van Chicago waar hij studeerde onder kernfysici als Edward Teller en Enrico Fermi.

Na het behalen van zijn doctoraat (Ph.D.) in 1948 werkte hij een jaar lang als docent aan de universiteit van Chicago. In 1949 vertrok hij naar het Institute for Advanced Study te Princeton, waar hij aan een vruchtbare samenwerking begon met zijn landgenoot Tsung-Dao Lee. Van 1966 tot 1999 was hij hoogleraar aan de State University of New York te Stony Brook. In 1984 was Yang buitengewoon hoogleraar van de Lorentz-leerstoel aan de Universiteit Leiden.

Yang was gehuwd met onderwijzeres Chih Li Tu, met wie hij twee zonen, Franklin jr. en Gilbert, en één dochter, Eulee, kreeg. Zijn vrouw overleed in 2003, waarna de toen 82-jarige Yang een relatie begon met de 28-jarige studente Weng Fan. In december 2004 traden ze in het huwelijk.

In 1964 verwierf hij de Amerikaanse nationaliteit. Toen hij in 2004 verblijfrecht in China verkreeg, nam hij zijn intrek in zijn vroegere vaderland. Ook zag hij in 2015 af van zijn Amerikaans staatsburgerschap en werd Chinees staatsburger.

Yang overleed op 18 oktober 2025 in Peking. Hij werd 103 jaar oud.

Pariteitsschending

In 1956 vermoedden Yang en T.D. Lee dat natuurkundige processen die werden beheerst door de zwakke kernkracht mogelijk verschilden van hun spiegelbeeld – een eigenschap die de naam 'pariteitsschending' zou krijgen. Tot dan had men als vanzelfsprekend aangenomen dat voor alle natuurkundige processen het gespiegelde proces eveneens mogelijk was, ofwel pariteitsinvariant waren. Echter deze aanname was nooit experimenteel getest.

Om hier uitsluitsel over te geven bedachten ze een experiment die door madame Chien-Shiung Wu van de Columbia-universiteit in december 1956 werd uitgevoerd, namelijk het bètaverval van kobalt-60. Het resultaat van het experiment bevestigde inderdaad het vermoedden van Yang en Lee dat de pariteit van de zwakke kernkracht niet behouden was. Daarvoor ontvingen ze in datzelfde jaar 1957 de Nobelprijs.

Yang-Mills-theorie

Samen met collega Robert L. Mills stelde Yang vast dat subatomaire deeltjes zwakke interacties ondergaan via velden. Hoewel deze Yang-Mills-theorie correct leek, leverden de bijbehorende wiskundige vergelijkingen steeds oneindige (en dus onzinnige) antwoorden op. Pas in 1971 wisten de Nederlandse fysici Veltman en 't Hooft de vergelijkingen van Yang en Mills te 'renormaliseren', ofwel dankzij hun aanpassingen verdwenen de onlogische oneindigheden uit de rekenkundige formules. Voor aanpassingen was de introductie van een nieuw deeltje nodig: het higgsdeeltje, waarvan het bestaan eind juni 2012 werd vastgesteld.

Erkenning

Naast de Nobelprijs voor de Natuurkunde in 1957 mocht Yang nog een aantal belangrijke prijzen en medailles in ontvangst nemen, waaronder:

Bron: Wikipedia, beschikbaar onder de licentie CC BY-SA 4.0.

In Memoriam weblink

nl.wikipedia.org/wiki/Chen_Ning_Yang

Foto's

Medeleven en bloemen 0

Het condoleanceregister van Chen Ning Yang: betuig hieronder uw medeleven aan de nabestaanden, leg een bloem of steek een kaars aan.

  • TroostplekSterkte aan alle nabestaanden.

Betuig als eerste uw medeleven of leg een bloem.

Uw medeleven of een bloem

Wat wilt u plaatsen?
Hoe lang is uw bericht?
Kies een bloem

Alle 27

Rouwkransen 4

Rouwboeketten 3

Klassiek 20

Hoe lang blijft uw bloem liggen?

Vaker een bloem leggen? Word lid: dan legt u zoveel bloemen als u wilt, en ze blijven allemaal voor altijd liggen. € 6,00 per maand of € 60,00 per jaar. Lid worden (met een gratis account)

0 / 500 tekens

Troostplek is een plek om te gedenken. Berichten worden eerst gelezen en daarna geplaatst; berichten die daar niet passen, verwijderen wij zonder uitleg.

Uw bloem voor altijd laten liggenEen langer medeleven plaatsen

€ 3,95€ 3,45 eenmalig

  • Uw bloem wordt nu gelegd en is meteen te zien.
  • Zodra uw betaling binnen is, blijft hij voor altijd liggen.
  • Lukt het betalen niet, dan blijft hij een maand liggen, zoals een gratis bloem.
  • Uw medeleven wordt nu geplaatst. Tot uw betaling binnen is, zijn alleen de eerste 500 tekens te lezen.
  • Zodra uw betaling binnen is, is de hele tekst te lezen.
  • Liever gratis? Ga terug en maak uw bericht korter dan 501 tekens.
Hoe wilt u betalen?

Bij crypto betaalt u de transactiekosten van het netwerk zelf, bovenop het bedrag. Bij iDEAL en een bankoverschrijving zijn er geen extra kosten.

Bij een bankoverschrijving of crypto ziet u na het plaatsen hoe u betaalt. Vul uw e-mailadres in om dat ook per mail te krijgen.

Vaker een bloem leggen? Als lid legt u zoveel bloemen als u wilt, voor altijd, vanaf € 6,00 per maand.Vaker een langer bericht? Als lid schrijft u zo lang als u wilt, gratis, vanaf € 6,00 per maand. Lid worden

Melden

Past dit bericht of deze bloem niet op Troostplek? Na uw melding is het niet meer te zien, tot wij ernaar hebben gekeken.

Meld een fout of aanvulling

Over het register van Chen Ning Yang. Vul in wat er anders moet; de rest mag leeg blijven.

Nu: Chen Ning Yang

Nu: 1 oktober 1922

Nu: 18 oktober 2025

Nu: Wetenschappers & uitvinders