TroostplekThe internet resting place

In memoriam · book of condolence

Boris Spasski

also known as Boris Spasski

Born
30 January 1937
Died
27 February 2025
Age
88 years
Resting place
Athletes Famous people

Biography

Boris Vasiljevitsj Spasski (Russisch: Борис Васильевич Спасский), ook: Spassky, (Leningrad, 30 januari 1937 – Moskou, 27 februari 2025) was een Russische schaker en grootmeester. Hij was wereldkampioen van 1969 tot 1972. Hij kwam uit eerst voor de Sovjet-Unie en daarna voor Frankrijk.

Levensloop

In de oorlogsjaren werd de familie geëvacueerd tijdens het beleg van Leningrad, het huidige Sint-Petersburg. Zijn ouders konden niet goed met elkaar overweg en gingen uiteen. Boris bleef bij zijn moeder; hij moest voor haar zorgen, omdat ze invalide was. Na terugkeer in Leningrad werd Spasski gegrepen door het schaakspel. Hij bleek een groot talent en kreeg al op zijn elfde een toelage van de staat, waarmee hij kostwinner werd van het gezin.

Spasski gold lange tijd als 'de jongste'. Hij was de jongste eerste-categorie speler (10 jaar), de jongste kandidaat-meester (13 jaar) en de jongste meester (allemaal titels in de Sovjet-Unie). Hij was vóór Bobby Fischer ook de jongste grootmeester, die titel verwierf hij in 1955.

In 1955 bereikte Spasski voor het eerst de finale van het kampioenschap van de Sovjet-Unie. In dat jaar werd hij ook jeugdwereldkampioen en plaatste zich in het Interzone-toernooi van Göteborg voor het kandidatentoernooi van 1956 in Amsterdam. Ook daar sloeg hij een uitstekend figuur en algemeen bestond het gevoel dat men met een toekomstig wereldkampioen te doen had. In de jaren daarna loste hij die belofte niet meteen in. Hij won een aantal grote toernooien, zoals het kampioenschap van de Sovjet-Unie in 1961, maar ging pas weer een rol spelen in de strijd om het wereldkampioenschap, nadat hij in 1964 het kandidatentoernooi van Amsterdam (gedeeld) won. Het jaar daarop versloeg hij in de kandidatenmatches achtereenvolgens Paul Keres (6-4), Jefim Geller (5½-2½) en Michail Tal (7-4). Zodoende mocht hij in 1966 aantreden voor een match om het wereldkampioenschap tegen Tigran Petrosjan, maar verloor nipt (11½-12½).

In de volgende cyclus won Spasski wederom al zijn kandidatenmatches, ditmaal tegen Geller (5½-2½), Bent Larsen (5½-2½) en Viktor Kortsjnoj (6½-3½). Hiermee verwierf hij opnieuw het recht Petrosjan uit te dagen. In 1969 wist hij hem met 12½-10½ te verslaan en werd daarmee wereldkampioen. Zijn heerschappij was maar kort. In 1972 moest hij in Reykjavik de titel afstaan aan Bobby Fischer, die Spasski in een match vol conflicten met 12½-8½ de baas bleef.

In 1973 werd Spasski voor de tweede keer kampioen van de Sovjet-Unie. In 1974 won hij in weer een nieuwe cyclus van Robert Byrne (4½-1½), maar verloor de halve finale van de rijzende ster Anatoli Karpov met 4-7. In 1976 kreeg hij toestemming met een Franse vrouw te trouwen en in Frankrijk te gaan wonen, maar bleef vooralsnog voor de Sovjet-Unie uitkomen. In 1977 kwam hij nog één keer dicht bij de wereldtitel. Hij versloeg Vlastimil Hort (8½-7½) en Lajos Portisch (8½-6½), maar verloor in de finale van de kandidatenmatches van Kortsjnoj (7½-10½).

In de jaren 80 namen Spasski's kracht en ambitie geleidelijk af. Hij brak in 1984 met de Sovjet-Unie en ging voor Frankrijk spelen.

In 1990 eindigde Spasski als 4e met 10½ pt. uit 15 op het kampioenschap van Frankrijk in Angers, dat werd gewonnen door Marc Santo Roman. In Salamanca 1991 werd hij 2e met 7½ pt. uit 11, de winnaar was Jevgeny Vladimirov. In het Franse kampioenschap van 1991 werd hij gedeeld 4e met 9½ pt. uit 15, Marc Santo Roman was wederom de winnaar.

Na 20 jaar niet te hebben geschaakt, speelde in 1992 Bobby Fischer een onofficiële 'revanchematch' tegen Spasski in Montenegro en Belgrado; Spasski verloor met 12½-17½.

In 1993 speelde Spasski een match in Boedapest tegen het wonderkind Judit Polgár; hij verloor nipt met 4½–5½.

Op 1 oktober 2006 kreeg Spasski een kleine beroerte tijdens een schaaklezing in San Francisco. In april 2007 eindigde een rapidmatch van zes partijen tegen de Hongaarse grootmeester Lajos Portisch in gelijkspel.

Op 23 september 2010 werd door ChessBase gemeld dat Spasski een zwaardere beroerte had gehad en dat hij daardoor aan de linkerkant verlamd was geraakt. Daarna keerde hij terug naar Frankrijk voor een langdurig herstelprogramma. Op 16 augustus 2012 verliet Spasski Frankrijk om terug te keren naar Rusland.

Spasski overleed op 27 februari 2025 in Moskou op 88-jarige leeftijd.

Spasskivariant

Spasski heeft in de Spaanse opening in het Marshallgambiet de Spasski-variant gecreëerd: 1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 a6 4.La4 Pf6 5.0-0 Le7 6.Te1 b5 7.Lb3 0-0 8.c3 d5 9.e×d5 P×d5 10.P×e5 P×e5 11.T×e5 c6 12.d4 Ld6 13.Te1 Dh4 14.g3 Dh3 15.Le3 Lg4 16.Dd3 Tfe8 17.Pd2 Te6 18.a4 Dh5 (diagram).

Source: Wikipedia, available under the licence CC BY-SA 4.0.

In Memoriam web link

nl.wikipedia.org/wiki/Boris_Spasski

Photos

Condolences and flowers 0

The book of condolence for Boris Spasski: offer your condolences to the family below, lay a flower or light a candle.

  • TroostplekOur sympathy to all who are left behind.

Be the first to offer your condolences or lay a flower.

Your condolences or a flower

What would you like to place?
How long is your message?
Choose a flower

All 27

Wreaths 4

Funeral bouquets 3

Classic 20

How long should your flower stay?

Lay flowers more often? Become a member: lay as many flowers as you like, and they all stay forever. €6.00 a month or €60.00 a year. Become a member (with a free account)

0 / 500 characters

Troostplek is a place to remember. Messages are read first and then placed; messages that do not fit here are removed without explanation.

Let your flower stay foreverPost a longer condolence

€3.95€3.45 once

  • Your flower is laid now and can be seen straight away.
  • As soon as your payment has arrived, it stays forever.
  • If the payment does not go through, it stays for a month, like a free flower.
  • Your condolence is posted now. Until your payment has arrived, only the first 500 characters can be read.
  • As soon as your payment has arrived, the whole text can be read.
  • Rather free? Go back and make your message shorter than 501 characters.
How would you like to pay?

With crypto you pay the network's transaction costs yourself, on top of the amount. With iDEAL and a bank transfer there are no extra costs.

With a bank transfer or crypto you will see how to pay after placing it. Fill in your email address to also receive it by email.

Lay flowers more often? As a member you lay as many flowers as you like, forever, from €6.00 a month.Writing longer messages more often? As a member you write as much as you like, for free, from €6.00 per month. Become a member

Report

Does this message or flower not belong on Troostplek? After your report it is hidden until we have looked at it.

Report a mistake or addition

About the memorial of Boris Spasski. Fill in what should be different; the rest may stay empty.

Now: Boris Spasski

Now: 30 January 1937

Now: 27 February 2025

Now: Athletes