In memoriam · condoleanceregister
Krzysztof Penderecki
ook bekend als Krzysztof Penderecki
- Geboren
- 23 november 1933
- Overleden
- 29 maart 2020
- Leeftijd
- 86 jaar
- Rustplaatsen
- Componisten & dirigenten Bekende mensen, Polen Landen
Biografie
Krzysztof Eugeniusz Penderecki (Dębica, 23 november 1933 – Krakau, 29 maart 2020) was een Pools componist, dirigent en muziekpedagoog. Zijn werken staan als postserieel bekend en hij is vooral bekend geworden door zijn dissonante klankcomposities. Hij werd gezien als een van de toonaangevende componisten van de Poolse avant-garde, soms werd hij ook laat-moderne klassieker genoemd. Op latere leeftijd heeft hij zich ook van andere stijlen bediend.
Penderecki was een van de weinige eigentijdse componisten van de avant-garde die brede bekendheid hebben gekregen. Een mijlpaal was de in 1961 voltooide Trauermusik für die Opfer von Hiroshima (Threnos), voor 52 strijkinstrumenten en gedeeltelijk in grafische notatie, die zich in het vervolg tot een standaard voor vele avantgardistische composities ontwikkeld heeft. De werken van Penderecki zijn gebruikt in enkele internationaal bekende films, waarbij vooral regisseurs van horror een liefde bleken te hebben voor de grootschalige, onheilspellende orkestklanken die kenmerkend zijn voor zijn vroege oeuvre.
Levensloop
Door zijn vader kwam hij al vroeg met muziek in aanraking. Hij kreeg als kind viool- en pianoles. Later studeerde hij compositie aan de Staatshogeschool voor Muziek in Krakau bij Artur Malawski en Stanislaw Skolyszewski, alsook privé bij Franciszek Skolyszewski. Tegelijkertijd studeerde hij aan de universiteit van Krakau ook filosofie, kunst- en literatuurgeschiedenis.
In 1958 voltooide hij zijn studie en werd hij docent voor compositie aan de Muziekacademie Krakau; van 1972 tot 1987 was hij er tevens directeur. Van 1966 tot en met 1968 was hij eveneens docent aan de Folkwang Hochschule in Essen, Duitsland. Hij heeft talrijke onderscheidingen en prijzen op zijn naam staan. Halverwege de jaren zeventig werd Penderetsky professor aan de Yale School of Music.
In 2006 kreeg hij een eredoctoraat van de Universiteit van Münster.
Penderecki overleed op 29 maart 2020 op 86-jarige leeftijd, na een lange ziekte.
Composities
Symfonieën
1989: Adagio - 4e symfonie voor groot orkest (opdracht van het staatssecretariaat belast met internationale culturele relaties en van Radio France, voor het Orchestre National de France, in het kader van het tweehonderdjarig bestaan van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens)
2005: 8e symfonie - Lieder der Vergänglichkeit voor drie solisten, gemengde koor en groot orkest.
2008-2017: 6e symfonie (Chinese Poems) voor bariton en orkest.
Werken voor strijkorkest
1963: Drei Stücke im alten Stil, naar muziek van de film Die Handschrift von Saragossa, voor strijkorkest
2005: Pools Requiem: Chaconne, een toevoeging aan het Pools Requiem.
Werken voor soloinstrumenten en orkest
1971: Partita voor concerterend klavecimbel, elektrische gitaar, basgitaar, harp, contrabas en orkest
Andere werken
1959-1960: Anaklasis voor 42 strijkers en slagwerkgroepen; première door het omroeporkest van de Südwestfunk, o.l.v. Hans Rosbaud bij de Donaueschinger Musiktage 1960
1971: Prélude voor blazers, slagwerk en contrabassen; première door het Radio Blazerensemble, o.l.v. Hans Vonk, tijdens het Holland Festival op 4 juli 1971
1974: "Als Jakob erwachte aus dem Schlaf, sah er, daß Gott dagewesen war. Er hat es aber nicht bemerkt" voor orkest
Koor a capella
1965: Miserere uit de Lukas Passion voor jongerenkoor ad libitum en 3 gemengde koren (ATB) a capella
1986: Ize cheruvimi (Song of Cherubim/ Cherubinischer Lobgesang) – Oudkerkslavisch met Engelse transcriptie voor gemengd koor (SSAATTBB) a capella
1992: Benedicamus Domino (Organum und Psalm 117) voor 5-stemmig mannenkoor (TTTBB) a capella (lat.)
????: De profundis (Psalm 129, 1-3) uit Seven Gates of Jerusalem (1996) voor 3 gemengde koren (SATB) a capella
Zang en instrumentaal ensemble of orkest
1959: Strophen voor sopraan, spreekstem en 10 instrumenten op originele teksten van Menander, Sophocles, Jesaja, Jeremia en Omar Khayyám
Koor en orkest
1958: Uit de psalmen van David voor gemengd koor (SATB) en instrumenten - Psalm 28, Psalm 30, Psalm 43 en Psalm 143;
1959-1961: Dimensionen der Zeit und Stille voor 40-stemmig gemengd koor, slagwerkgroepen en strijkers
1964: Cantata in honorem Almae Matris Universitatis Iagellonicae sescentos abhinc annos fundatae voor 2 gemengde koren en orkest
1970-1973: Canticum Canticorum Salomonis voor 16-stemmig gemengd koor, kamerorkest en een danspaar (ad lib.)
1997: Hymne an den heiligen Daniel (Slawa swjatamu dlinnju knazju moskowskamu) voor gemengd koor (SATB) en orkest
Solostemmen, koor en instrumentaal ensemble of orkest
1965-1966: Passio et mors Domini nostri Jesu Christi (secundum Lucam/ Lukas-Passion) voor sopraan, bariton, bas, spreker, jongerenkoor, 3 gemengde koren (SATB) en orkest; première: 30 maart 1966 in de Dom te Münster;
1967: Dies Irae - Oratorium ter nagedachtenis van de slachtoffers van Auschwitz, oratorium voor sopraan, tenor, bas, gemengd koor (SATB) en orkest:
1970: Kosmogonia voor solostemmen (sopraan, tenor, bas), gemengd koor en orkest; opdrachtwerk van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan (bild: uittreksel vanuit de schetsen);
1969-1970: Utrenja I (Grablegung Christi) voor soli (sopraan, alt, tenor, bas, basso profondo), 2 gemengde koren en orkest
1970-1971: Utrenja II (Auferstehung) voor soli (sopraan, alt, tenor, bas, basso profondo), jongenskoor, 2 gemengde koren en orkest
1973-1974: Magnificat voor bas-solo, vocaalensemble (7 mannenstemmen), 2 gemengde koren (te 24st.), jongenskoor en orkest:
III et misericordia eius...
1979: Vorspiel, Visionen und Finale uit "Paradise Lost" voor 6 solisten, groot gemengd koor en orkest
1979-1980: Te Deum voor 4 solostemmen (sopraan-, mezzosopraan-, tenor-, bassolo), 2 gemengde koren en orkest
1988: Twee scènes en finale uit de opera "Die schwarze Maske" voor sopraan, mezzosopraan, gemengd koor en orkest
1995: Agnus Dei voor vier soli, gemengd koor en orkest vanuit het "Requiem der Versöhnung" ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog
1996: Seven Gates of Jerusalem voor 5 solostemmen (SSATB), spreker, 3 gemengde koren en orkest, opdrachtwerk van de Stad Jeruzalem, het Jerusalem Symphony Orchestra en het Symphonieorchester des Bayerischen Rundfunks ter gelegenheid van de 3000-jaar viering van Jerusalem (bild: uittreksel uit de partituur):
1997-1998: Credo voor 5 solostemmen (sopraan, mezzosopraan, alt, tenor, bas), kinderkoor, gemengd koor en orkest
Werken voor geluidsband
1972: Ekechejria - muziek voor de Olympische Spelen 1972 voor geluidsband - première 26 augustus 1972 in München voor de openingsceremonie van de XX. Olympische Spelen
Belangrijke onderscheidingen
De universiteiten van Rochester, Bordeaux, Leuven, Belgrado, Madrid, Poznan en van het St. Olaf College, Northfield/Minn, Duquesne University, Pittsburgh (PA), St. Petersburg, Peking Conservatorium en de Yale School of Music.
Academia Nacional de Bellas Artes (Buenos Aires).
Bron: Wikipedia, beschikbaar onder de licentie CC BY-SA 4.0.
In Memoriam weblink
Foto's
Medeleven en bloemen 0
Het condoleanceregister van Krzysztof Penderecki: betuig hieronder uw medeleven aan de nabestaanden, leg een bloem of steek een kaars aan.
- TroostplekSterkte aan alle nabestaanden.




