In memoriam · condoleanceregister
Niels Finsen
ook bekend als Niels Ryberg Finsen
- Geboren
- 15 december 1860
- Overleden
- 24 september 1904
- Leeftijd
- 43 jaar
- Rustplaats
- Wetenschappers & uitvinders Bekende mensen
Biografie
Niels Ryberg Finsen (Tórshavn (Faeröer), 15 december 1860 – Kopenhagen, 24 september 1904) was een Deens arts die bekend werd door zijn ontdekking van een behandeling van een aantal ziekten zoals tuberculose met licht van gedefinieerde golflengte. Voor deze ontdekking kreeg hij in 1903 de Nobelprijs voor Fysiologie.
Biografie
Finsen werd geboren op de Deens eilandengroep Faeröer als zoon van IJslandse Hannes Kristján Steingrímur Finsen en Deense Johanne Sofie Caroline Christine Formann. Zijn vader was politiechef, werd later Amtmann (gouverneur/hoogste bestuurder) van de Faeröer en was tevens lid van het parlement van de Faeröer. Finsens moeder overleed toen hij vier jaar oud was; zijn vader hertrouwde vervolgens met haar nicht, Brigitte Kristine Formann. Niels had vier volle broers en zussen en, na het tweede huwelijk van zijn vader, zes halfbroers en -zussen; zijn oudere broer, Olaf Finsen, werd de eerste apotheker op de Faeröer.
Na zijn schooltijd op de lokale basisschool in Tórshavn werd door zijn vader in 1874 naar de kostschool Herlufsholm in Denemarken gestuurd. In 1876 verhuisde hij naar het gymnasium in Reykjavík, waar hij in 1882 zijn toelatingsexamen voor de universiteit behaalde. In de zomer van datzelfde jaar keerde Finsen terug naar de Faeröer, alvorens aan zijn medische studie aan de Universiteit van Kopenhagen te beginnen. Een tijdlang woonde hij bij zijn ouders in Ribe, waar zijn vader in 1884 de functie van Amtmann had aanvaard. Tijdens zijn verblijf in Kopenhagen onderhield hij nauwe banden met andere Faeröerders en was hij actief in de Faeröerse roeigemeenschap.
In 1882 verhuisde Finsen naar Kopenhagen om geneeskunde te studeren aan de Universiteit van Kopenhagen, waar hij in 1890 promoveerde. Omdat hij vóór zijn verhuizing naar Kopenhagen in IJsland had gestudeerd, genoot hij een bevoorrechte toelatingsstatus voor Regensen, het meest prestigieuze studentenhuis in Denemarken. Het verlenen van voorrang aan personen uit IJsland en de Faeröer bij de toelating was officieel Deens overheidsbeleid, bedoeld om de geschoolde elites uit de koloniën te integreren in de universitaire gemeenschap van Kopenhagen. Na zijn afstuderen werd hij prosector in de anatomie aan de universiteit. Drie jaar later legde hij deze functie neer om zich volledig aan zijn wetenschappelijk onderzoek te kunnen wijden. In 1898 werd Finsen benoemd tot hoogleraar in de dermatologie en in 1899 werd hij geridderd in de Orde van de Dannebrog.
Werk
Finsen leed aan de ziekte van Niemann-Pick; dit bracht hem ertoe om te zonnebaden en onderzoek te doen naar de effecten van licht op levende organismen. Als gevolg hiervan ontwikkelde Finsen een theorie over fototherapie, waarin hij stelde dat bepaalde golflengten van licht gunstige medische effecten hebben. In 1893 toonde Finsen aan dat rood licht de genezing van huidletsels bij pokkenpatiënten bevordert en vond dat bij lupus vulgaris (een vorm van huidtuberculose) ultraviolette stralen heilzaam werken. Dit was het begin van de lichttherapie: in 1895 werd te Kopenhagen op zijn initiatief het Finsen Medisch Lichtinstituut opgericht.
Zijn belangrijkste geschriften waren Om Lysets Indvirkninger paa Huden ("Over de effecten van licht op de huid"), gepubliceerd in 1893, en Om Anvendelse i Medicinen af koncentrerede kemiske Lysstraaler ("Over het gebruik van geconcentreerde chemische lichtstralen in de geneeskunde"), gepubliceerd in 1896. Deze publicaties werden al snel vertaald in het Duits en het Frans. In later werk onderzocht hij de effecten van natriumchloride en observeerde hij de resultaten van een natriumarm dieet; zijn bevindingen hierover publiceerde hij in 1904 onder de titel En Ophobning af Salt i Organismen ("Een ophoping van zout in het organisme").
Voor zijn werk op het gebied van fototherapie won Finsen in 1903 de Nobelprijs voor Fysiologie. Hij was de eerste Scandinaviër die deze prijs won en is tot op heden de enige Nobelprijswinnaar uit de Faeröer op het gebied van de fysiologie. In 1904 ontving Finsen de Cameron Prize for Therapeutics van de Universiteit van Edinburgh. Hij overleed jong, op zijn drieënveertigste jaar, aan de gevolgen van een pericarditis constrictiva.
Bron: Wikipedia, beschikbaar onder de licentie CC BY-SA 4.0.
In Memoriam weblink
Foto's
Foto: Postverk Føroya, Engraver: Czesław Słania, Public domain, via Wikimedia Commons
Foto: Turner, Dawson, Public domain, via Wikimedia Commons
Foto: Unknown authorUnknown author, Public domain, via Wikimedia Commons
Foto: Unknown authorUnknown author, Public domain, via Wikimedia Commons
Foto: Henry Lewis Jones, Public domain, via Wikimedia Commons
Medeleven en bloemen 0
Het condoleanceregister van Niels Finsen: betuig hieronder uw medeleven aan de nabestaanden, leg een bloem of steek een kaars aan.
- TroostplekSterkte aan alle nabestaanden.