TroostplekThe internet resting place
Georg Baselitz

In memoriam · book of condolence

Georg Baselitz

also known as Georg Baselitz

Born
23 January 1938
Died
30 April 2026
Age
88 years
Resting places
Artists Famous people, Germany Countries

Biography

Georg Baselitz, artiestennaam van Hans-Georg Kern (Deutschbaselitz, gemeente Kamenz, Saksen, 23 januari 1938 – 30 april 2026) was een Duits beeldend kunstenaar (schilder, beeldhouwer, tekenaar en graficus).

Leven en werk

Hans-Georg Kern werd als Hans-Georg Kern geboren in Deutschbaselitz nabij Dresden in Saksen, een gebied dat van 1949 tot 1990 deel uitmaakte van de toenmalige DDR. In 1956 werd hij aangenomen op de Hochschule für bildende und angewandte Kunst in Oost-Berlijn. Na twee semesters werd hij van school gestuurd vanwege 'sociaal-politieke onvolwassenheid' (gesellschaftspolitische Unreife): hij had gepoogd een werk te maken in de stijl van de, in de DDR als decadent-Westers te boek staande, Pablo Picasso. Dat druiste in tegen de opgelegde staatsleer van het socialistisch realisme en tegen de geest van de vijf jaar ervoor gedane uitspraak in de Volkskammer van partijleider Walter Ulbricht: "We willen aan onze academies geen abstracte kunst meer zien."

Hij vervolgde zijn schilderstudie aan de Hochschule der bildenden Künste in West-Berlijn, en vestigde zich in 1958 definitief in het Westen. Hans-Georg Kern nam in 1961 (het jaar waarin de Berlijnse Muur werd gebouwd) het pseudoniem Baselitz aan, ontleend aan zijn geboorteplaats. Hij publiceerde - door de stijl van Antonin Artaud beïnvloede - manifesten met de titel Pandemonium, proclamaties tegen het "Glatte und Schöne" in de kunst.

Hij volgde tot 1964 masterclasses bij Hann Trier. Tijdens zijn eerste solo-expositie in 1963, bij galerie Werner & Katz, werden twee schilderijen (Die große Nacht im Eimer/ 'De grote nacht in de goot' (1962/63) en De naakte man (1962)) van staatswege in beslag genomen omdat ze aanstootgevend zouden zijn. Die große Nacht im Eimer toont een masturberende jongen of dwerg met een disproportioneel groot geslachtsorgaan. Baselitz zei later dat in die periode agressie 'zijn grootste probleem' was, het 'ageren tegen dingen'. Hij gebruikte de erectie in het beeld 'als daad van agressie', en het was de houding die daaruit sprak die aanstoot gaf.

Van 1975 tot 2006 woonde en werkte Baselitz in Kasteel Derneburg, in de gemeente Holle (Hildesheim). Hij verkocht dit slot toen aan een rijke kunstverzamelaar, die het kasteel inrichtte als museum voor hedendaagse kunst, alwaar nog enig werk van Baselitz te zien is.

Van 1978 tot 1983 had Baselitz een leerstoel aan de kunstacademie van Karlsruhe. Van 1983 tot 1988 en opnieuw vanaf 1992 heeft hij een professoraat aan de Hochschule der Künste in Berlijn. Baselitz was (in 2007) de eerste nog levende Duitse kunstenaar aan wie de Royal Academy of Arts in Londen een tentoonstelling wijdde.

Baselitz overleed op 30 april 2026 op 88-jarige leeftijd.

Schilderstijl

Baselitz is het bekendst van zijn 'op-zijn-kop'- schilderijen, waarin de motieven ondersteboven worden weergegeven. Baselitz was, in de jaren zestig van de 20e eeuw, een van de eersten die zich keerden tegen de dominante minimalistische abstracte kunst van die dagen en teruggreep naar de wortels van de Europese expressieve schilderkunst. Hij is beïnvloed door Edvard Munch en was zelf van grote invloed op De Nieuwe Wilden.

Zijn werk wordt binnen de hedendaagse kunst gerekend tot het neo-expressionisme. Het bevindt zich op het snijvlak van figuratie en abstractie. Uiterlijk zijn de schilderijen verwant aan de action painting-variant van het abstract-expressionisme, in hun formaat, ruige textuur en gebaren. De schilderijen bevatten duidelijk herkenbare, hoewel door omkering naar het tweede plan gedrukte figuratieve motieven, waarbij de menselijke figuur de centrale plaats inneemt. Hij werkt op groot formaat doek en paneel.

In het begin van zijn carrière nam Baselitz als vertrekpunt "disharmonie en afstotelijkheid: grote neuzen, betraande ogen, geschoren stoppelhoofden, driebenigen, enzovoort." Terugkerende motieven zijn: wezens met wanstaltig grote en/of zowel vrouwelijke als mannelijke geslachtsorganen; andere, geïsoleerde lichaamsdelen zoals voeten die als klompen vlees worden geportretteerd; soldaten in landschappen van smeulend puin of backpackers (Baselitz noemt hen 'Helden' of 'Nieuwe Types'); en koppen, onder andere van Antonin Artaud. De voorstellingen zijn leesbaar, de motieven herkenbaar. Bij de 'soldaten-schilderijen' vindt vaak ook een handeling plaats. Dit in tegenstelling tot later werk, waaruit het verhalende karakter, in ieder geval voor het grootste deel, is verdwenen. De stijl is expressionistisch: vervorming, figuratie maar geen realisme, met verve en agressief geschilderd.

Kort daarop brak hij de voorstellingen in scherven uiteen, en ontstonden zogenaamde 'Frakturen', waarbij de fragmenten, bevrijd van hun figuratieve plek van oorsprong, over het doek gaan schuiven.

Vanaf 1969 begon Baselitz consequent de motieven om te keren. Het werd zijn beeldmerk. Het trok de voorstelling naar de achtergrond en gaf ruimte aan de schilderkunstige kwaliteiten. Volgens Baselitz bevat een kunstwerk immers geen informatie die de toeschouwer tot zich moet (of kan) nemen, zoals gevoelens of ideeën, en geeft het geen beeld van de realiteit: het werk is zelf de realiteit. De waarde ervan ligt in het ernaar kijken. Het vraagt niet om interpretatie, maar om gedetailleerde beleving.

Een andere ontwikkeling was dat Baselitz rond 1994 afstapte van het werken aan een ezel en het linnen op de grond legde, zoals Jackson Pollock voor hem. Hierdoor gaat het overzicht op het geheel verloren. Het belang van de voorstelling neemt ook hierdoor af. De kunstenaar kan alleen dat kleine stukje zien waar hij op dat moment mee bezig is. In die tijd vergeleek Baselitz zijn hoofd met een koker waar hij in de loop der jaren van alles heeft ingegooid. 'Van buiten kan er niets meer bij. De koker zit vol. Alle geziene beelden, de gemaakte schilderijen, al de kleurstrepen, punten en klodders zitten in die koker - en dat is allemaal aan het gisten geslagen. En het moet eruit'.

Sinds 2005 maakte Georg Baselitz nieuwe versies van zijn vroegere schilderijen, zogenaamde remixes.

Musea

National Gallery of Art in Washington D.C.

Source: Wikipedia, available under the licence CC BY-SA 4.0.

In Memoriam web link

nl.wikipedia.org/wiki/Georg_Baselitz

Condolences and flowers 0

The book of condolence for Georg Baselitz: offer your condolences to the family below, lay a flower or light a candle.

  • TroostplekOur sympathy to all who are left behind.

Be the first to offer your condolences or lay a flower.

Your condolences or a flower

What would you like to place?
How long is your message?
Choose a flower

All 27

Wreaths 4

Funeral bouquets 3

Classic 20

How long should your flower stay?

Lay flowers more often? Become a member: lay as many flowers as you like, and they all stay forever. €6.00 a month or €60.00 a year. Become a member (with a free account)

0 / 500 characters

Troostplek is a place to remember. Messages are read first and then placed; messages that do not fit here are removed without explanation.

Let your flower stay foreverPost a longer condolence

€3.95€3.45 once

  • Your flower is laid now and can be seen straight away.
  • As soon as your payment has arrived, it stays forever.
  • If the payment does not go through, it stays for a month, like a free flower.
  • Your condolence is posted now. Until your payment has arrived, only the first 500 characters can be read.
  • As soon as your payment has arrived, the whole text can be read.
  • Rather free? Go back and make your message shorter than 501 characters.
How would you like to pay?

With crypto you pay the network's transaction costs yourself, on top of the amount. With iDEAL and a bank transfer there are no extra costs.

With a bank transfer or crypto you will see how to pay after placing it. Fill in your email address to also receive it by email.

Lay flowers more often? As a member you lay as many flowers as you like, forever, from €6.00 a month.Writing longer messages more often? As a member you write as much as you like, for free, from €6.00 per month. Become a member

Report

Does this message or flower not belong on Troostplek? After your report it is hidden until we have looked at it.

Report a mistake or addition

About the memorial of Georg Baselitz. Fill in what should be different; the rest may stay empty.

Now: Georg Baselitz

Now: 23 January 1938

Now: 30 April 2026

Now: Artists