TroostplekDe internet rustplaats

In memoriam · condoleanceregister

Paul Ekman

ook bekend als Paul Ekman

Geboren
15 februari 1934
Overleden
17 november 2025
Leeftijd
91 jaar
Rustplaatsen
Schrijvers & dichters Bekende mensen, Wetenschappers & uitvinders Bekende mensen, Filosofen & denkers Bekende mensen, Verenigde Staten Landen

Biografie

Paul Ekman (Washington D.C., 15 februari 1934 – San Francisco, 17 november 2025) was een Amerikaanse psycholoog en pionier op het gebied van onderzoek naar emoties en gelaatsexpressie. Zijn zorgvuldig uitgevoerde studies hebben model gestaan bij het werk van andere psychologen. Ekman was volgens een studie uit 2002 een van de 100 meest prominente psychologen van de twintigste eeuw.

Biografie

Ekman werd geboren in 1934 in Washington DC en groeide op in Newark, New Jersey, Washington, Oregon, en Zuid-Californië. Hij was de zoon van een kinderarts en een advocate. Hij studeerde aan de New York University (NYU) en in 1958 promoveerde hij op lichaamstaal en gelaatsexpressie aan de Adelphi University in New York. Hij kreeg in 1971 een Research Scientist Award van het National Institute of Mental Health (NIMH), die werd hernieuwd in 1976, 1981, 1987, 1991 en 1997. NIMH heeft ook voor meer dan 40 jaar zijn onderzoek gefinancierd. Hij was van 1972 tot zijn emeritaat in 2004 hoogleraar psychologie aan het Department of Psychiatry van de University of California, San Francisco (UCSF).

Ekman overleed in november 2025 op 91-jarige leeftijd.

Onderzoek

Tegen de opvatting van antropologen als Margaret Mead in, ontdekte Ekman dat gelaatsexpressies van emoties niet cultureel bepaald zijn, maar identiek voor verschillende culturen. Dit ondersteunde het idee van Charles Darwin dat gelaatsexpressies biologisch bepaald zijn. De onderzochte expressies waren woede, afkeer, tevredenheid, angst, blijdschap, verdriet en verrassing. De resultaten voor minachting waren minder duidelijk. Ekman rapporteerde ook dat liegen kon worden vastgesteld aan de hand van microexpressies, in het zogeheten Diogenes Project (later Wizards Project). Hij ontwikkelde tevens het Facial Action Coding System (FACS), een systeem waarmee elke menselijke gelaatsexpressie in kaart kon worden gebracht. Ekmans onderzoek richtte zich niet alleen op expressies van het gezicht, maar ook op andere vormen van non-verbale communicatie. In zijn onderzoek naar liegen werd bijvoorbeeld ook aandacht besteed aan lichaamstaal.

Ook hield hij zich bezig met verbale manifestaties van liegen. Zo meende hij dat Bill Clinton loog over de aard van zijn relatie met Monica Lewinsky, omdat hij zogeheten afstandelijke taal (distancing language) gebruikte.

Ekman was redactielid van Greater Good Magazine dat van 2004 tot 2009 werd uitgegeven door het Greater Good Science Center van de University of California, Berkeley (UCB). Zijn bijdragen aan dit tijdschrift betreffen onderzoek naar de wortels van altruïsme en vreedzame menselijk relaties. Tevens werkte hij samen met onderzoeker Dimitris Metaxas van het bedrijf Computer Vision aan het ontwerp van een visuele polygraaf. Hij heeft veel aandacht besteed aan de sociale aspecten van liegen, en aan de vraag waarom mensen zich meestal weinig om leugendetectie bekommeren.

Televisie en film

Ekman werkte samen met John Cleese in de BBC-documentaireserie The Human Face (2001).

Het fictieve personage Cal Lightman, gespeeld door Tim Roth in de Amerikaanse televisieserie Lie to Me (2009-2011) is gebaseerd op Ekman. In de serie worden Lightman en zijn team regelmatig ingehuurd door de overheid maar ook door bedrijven en particulieren om de waarheid te achterhalen. Paul Ekman zelf werkte mee aan de serie als wetenschappelijk adviseur.

In de animatiefilm Inside Out (Nederlands: Binnenstebuiten) uit 2015 maakte regisseur Pete Docter gebruik van de inzichten die Paul Ekman en zijn collega-hoogleraar Dacher Keltner hem in gesprekken hadden gegeven over de menselijke geest en emoties. Ekman zette de zes kernemoties - woede, angst, verdriet, afkeer, plezier, verrassing - op een rij, maar Docter vond ‘verrassing’ en ‘angst’ dermate verwant dat hij ze voor de film combineerde tot één personage.

Bron: Wikipedia, beschikbaar onder de licentie CC BY-SA 4.0.

In Memoriam weblink

nl.wikipedia.org/wiki/Paul_Ekman

Foto's

Medeleven en bloemen 0

Het condoleanceregister van Paul Ekman: betuig hieronder uw medeleven aan de nabestaanden, leg een bloem of steek een kaars aan.

  • TroostplekSterkte aan alle nabestaanden.

Betuig als eerste uw medeleven of leg een bloem.

Uw medeleven of een bloem

Wat wilt u plaatsen?
Hoe lang is uw bericht?
Kies een bloem

Alle 27

Rouwkransen 4

Rouwboeketten 3

Klassiek 20

Hoe lang blijft uw bloem liggen?

Vaker een bloem leggen? Word lid: dan legt u zoveel bloemen als u wilt, en ze blijven allemaal voor altijd liggen. € 6,00 per maand of € 60,00 per jaar. Lid worden (met een gratis account)

0 / 500 tekens

Troostplek is een plek om te gedenken. Berichten worden eerst gelezen en daarna geplaatst; berichten die daar niet passen, verwijderen wij zonder uitleg.

Uw bloem voor altijd laten liggenEen langer medeleven plaatsen

€ 3,95€ 3,45 eenmalig

  • Uw bloem wordt nu gelegd en is meteen te zien.
  • Zodra uw betaling binnen is, blijft hij voor altijd liggen.
  • Lukt het betalen niet, dan blijft hij een maand liggen, zoals een gratis bloem.
  • Uw medeleven wordt nu geplaatst. Tot uw betaling binnen is, zijn alleen de eerste 500 tekens te lezen.
  • Zodra uw betaling binnen is, is de hele tekst te lezen.
  • Liever gratis? Ga terug en maak uw bericht korter dan 501 tekens.
Hoe wilt u betalen?

Bij crypto betaalt u de transactiekosten van het netwerk zelf, bovenop het bedrag. Bij iDEAL en een bankoverschrijving zijn er geen extra kosten.

Bij een bankoverschrijving of crypto ziet u na het plaatsen hoe u betaalt. Vul uw e-mailadres in om dat ook per mail te krijgen.

Vaker een bloem leggen? Als lid legt u zoveel bloemen als u wilt, voor altijd, vanaf € 6,00 per maand.Vaker een langer bericht? Als lid schrijft u zo lang als u wilt, gratis, vanaf € 6,00 per maand. Lid worden

Melden

Past dit bericht of deze bloem niet op Troostplek? Na uw melding is het niet meer te zien, tot wij ernaar hebben gekeken.

Meld een fout of aanvulling

Over het register van Paul Ekman. Vul in wat er anders moet; de rest mag leeg blijven.

Nu: Paul Ekman

Nu: 15 februari 1934

Nu: 17 november 2025

Nu: Schrijvers & dichters