TroostplekDe internet rustplaats

In memoriam · condoleanceregister

Rita Süssmuth

ook bekend als Rita Süssmuth

Geboren
17 februari 1937
Overleden
1 februari 2026
Leeftijd
88 jaar
Rustplaatsen
Politici & staatslieden Bekende mensen, Wetenschappers & uitvinders Bekende mensen, Filosofen & denkers Bekende mensen, Duitsland Landen

Biografie

Rita Süssmuth, geboren als Rita Kickuth, (Wuppertal, 17 februari 1937 – Neuss, 1 februari 2026) was een Duitse politica (CDU). Van 1988 tot 1998 was zij voorzitster van de Bondsdag.

Leven

Ze werd als dochter van een leraar geboren. Nadat ze haar eindexamen in 1956 in Rheine (Westfalen) behaalde, studeerde ze Romaans en Geschiedenis aan de universiteiten van Münster, Tübingen en Parijs. In Münster legde ze een staatsexamen voor lesgeven aan een gymnasium af en studeerde ze verder (postgraduaat) in Opvoedingswetenschappen, Sociologie en Psychologie. In 1964 promoveerde ze aan de universiteit van Münster tot doctor met haar thesis over "Studien zur Anthropologie des Kindes in der französischen Literatur der Gegenwart".

In 1964 huwde ze met de historicus professor dr. Hans Süssmuth. Uit het huwelijk werd later een dochter geboren.

In de periode van 1963 tot 1966 werkte ze als wetenschappelijk assistente aan de hogescholen van Stuttgart en Osnabrück waarna ze in 1966 docente wordt aan de Pädagogische Hochschule Ruhr (Bochum). Van 1969 tot 1982 werkte ze als wetenschappelijk adviseur en hoogleraar aan de Ruhr-Universität Bochum in het vakgebied "Internationale Vergelijkende Opvoedingswetenschap". In 1971 werd ze ook tot gewoon hoogleraar voor opvoedingswetenschappen aan de Pädagogischen Hochschule Ruhr benoemd, en in 1980 verkreeg ze dezelfde benoeming aan de Universiteit Dortmund.

Van 1982 tot 1985 was ze directrice van het instituut "Frau und Gesellschaft" in Hannover.

In de periode 1971 tot 1985 was ze lid van de "Wetenschappelijke Raad voor Familievragen" bij het bondsministerie voor Jeugd, Familie en Gezondheid.

Van 1980 tot 1985 was ze vicevoorzitster van de "Familienbund der Deutschen Katholiken", van 1979 tot 1991 lid van het "Zentralkomitee der Deutschen Katholiken".

Ze woonde in Neuss.

Partij en bondsdagslid

Rita Süssmuth was sinds 1981 lid van de CDU. In 1986 werd ze bondsvoorzitster van de CDU-vrouwenvereniging, later "Frauen-Union" en van 1986 tot 1998 was ze lid van het nationaal bestuur, waar ze plaatsvervangend partijvoorzitter was. In 1998, na de zwakke resultaten van de CDU bij de verkiezingen stelde ze zich, om tegemoet te komen aan de interne eis om vernieuwing en verjonging van de partij, niet meer kandidaat voor een functie binnen het bestuur.

Bij de verkiezingen voor de 13e Bondsdag in 1987 werd ze in het kiesdistrict Göttingen (kiesdistrict 49) rechtstreeks verkozen (directmandaat). Bij de bondsdagsverkiezingen van 1998 kon Süssmuth haar directmandat in Göttingen niet behouden, maar kwam toch in de 14e Bondsdag via de eerste plaats op de deelstaatlijst van Nedersaksen. Zij was niet meer in de 15de Bondsdag (verkozen in 2002) vertegenwoordigd.

Ambten

Minister

Op 26 september 1985 werd ze, als opvolger van Heiner Geißler, bondsminister voor Jeugd, Familie en Gezondheid in de bondsregering onder leiding van Helmut Kohl. Het ressort werd op 5 juni 1986 met de speciale bevoegdheid voor vrouwenzaken verbreed tot jeugd, familie, vrouwen en gezondheid.

Zelf zag ze het gebied "gezondheid" als het centraal thema van haar ministerwerk, en propageerde hiervoor een zo breed mogelijk begrip, dat verder ging dan het behandelen van ziektes, maar oog had voor preventie in alle aspecten van het leven.

Tegen de opvattingen van haar partij in verzette ze zich tegen het afschaffen van de terugbetaling van abortus door de ziektekostenverzekering.

Haar houding inzake de omgang met aids was omstreden. Deze immuunziekte kreeg in de periode dat ze minister voor Gezondheid was bekendheid. Zij werd ervoor bekritiseerd dat ze medicamenten die op basis van niet op HIV gecontroleerd bloed gemaakt waren niet uit de handel liet nemen. Talrijke mensen, in het bijzonder hemofilie-patiënten kregen besmette medicamenten, en werden hierdoor met aids besmet. Velen stierven aan de gevolgen. Gedetailleerde getallen zijn niet bekend, maar een bericht in Der Spiegel van 1987 (nummer 41) noemt een schatting van 1500 tot 2200 hemofilie-patiënten die via bloedplasma zouden besmet zijn. Hiertegenover staat dat ze het gebruik van condooms om de verspreiding van aids tegen te gaan propageerde, wat tegen de toenmalige opvattingen van de partij in was.

Bondsdagspresidente

Nadat de bondsdagspresident Philipp Jenninger op 10 november 1988 wegens een misverstane passage in een redevoering ontslag genomen had, werd Rita Süssmuth op 25 november 1988 als opvolgster verkozen. Hierop legde ze haar ministerambt neer.

In de constituerende zitting (1990) van de eerste bondsdagvergadering na de Duitse hereniging werd ze met meer dan 80% van de stemmen herkozen.

In maart 1991 haalde Rita Süssmuth wegens de "Dienstwagen-Affaire" de voorpagina's van de kranten. Het bleek dat haar man haar dienstwagen gebruikte. De nestoren van de Bondsdag stelden evenwel vast dat men haar niets kon verwijten.

In 1996 kwam ze weer wegens een "affaire" in het tabloid-nieuws. Dit keer zou ze de "Flugbereitschaft der Bundeswehr" voor privé bezoeken bij haar dochter in Zürich gebruikt hebben. Ook hier konden de nestoren, na onderzoek, geen fouten vaststellen.

In 1998 werd de SPD de grootste partij in de Bondsdag, en werd Wolfgang Thierse op 26 oktober de nieuwe bondsdagspresident.

Andere functies

Rita Süssmuth was, naast haar activiteiten als hoogleraar, volksvertegenwoordiger, minister en bondsdagspresidente, actief in verschillende officiële en semi-officiële commissies, raden en organisaties.

Zo was ze in 1977 lid van de derde, door de bondsregering ingezette, "Familienberichtskommission", in 1984 van de zevende "Jugendberichtskommission".

Van 2000 tot 2003 was ze vicevoorzitster van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE); in deze functie leidde ze in december 2003 het team dat de verkiezingen voor de Doema van de Russische Federatie observeerde.

Politiek opgemerkt is haar voorzitterschap van de zogenoemde commissie "Zuwanderung" van september 2001 tot juli 2002. Deze 21 leden tellende commissie werd door Otto Schily (SPD), minister van binnenlandse zaken van de rood-groene (SPD-Bündnis 90/Die Grünen) bondsregering onder leiding van Gerhard Schröder opgericht om de immigratie-politiek te bespreken en voorstellen voor een sturing van de immigratie ter zake te doen. De benoeming van Süssmuth, feitelijk lid van de oppositie, tot voorzitster werd door velen gepercipieerd als een signaal van de regering dat men tot een brede consensus wilde komen. Binnen eigen partij, die toen bijna alle samenwerking met de regering weigerde, werd haar dit niet door allen in dank afgenomen. Het later door Schily voorgelegde wetsontwerp nam in ruime mate de voorstellen van de commissie over: de immigratie moet zich voornamelijk naar de behoefte van de arbeidsmarkt richten, de integratie van migranten moet verbeterd worden, en het vreemdelingenrecht moet vereenvoudigd worden. De wet werd goedgekeurd en op 20 juni 2002 door bondspresident Johannes Rau ondertekend.

Standpunten

Rita Süssmuth behoorde binnen haar partij tot de progressieve vleugel, en nam vaak standpunten in die afweken of voorliepen op de partijlijn. In het bijzonder zette ze zich in voor de gelijkberechtiging van de vrouw.

Kritiek van de eigen partij kreeg ze onder meer wegens haar voorstel om verkrachting binnen het huwelijk strafbaar te stellen, en wegens haar liberale opvattingen inzake verdovende middelen.

Haar standpunten inzake abortus stonden vaak lijnrecht tegenover de officiële, kerkelijk geïnspireerde opvattingen van de CDU of CSU. Zo stelde zij in 1990 in de discussie rond paragraaf 218 van het strafwetboek (dat abortus strafbaar stelde) een eigen "derde weg" voor die een combinatie vormde tussen de strafvrijheid van abortus bij medische indicatie en de strafvrijheid van abortus voor een bepaalde zwangerschapsweek. Haar standpunt dat "de laatste beslissing bij de vrouw ligt" stoot binnen haar politieke stroming op veel weerstand en kritiek.

In 1996 stelde ze voor om binnen de partij vrouwen-quota in te voeren. Zo zouden raden, besturen, commissies en verkiezingslijsten verplicht een zeker percentage vrouwen moeten hebben; een grote meerderheid van haar overwegend mannelijke partijleden verzette zich hier tegen.

Eerbetuigingen

Rita Süssmuth ontving eredoctoraten van de universiteiten van Hildesheim (1988), Bochum (1990), Weliko Tarnowo (Bulgarije) (1994), Université Sorbonne-Nouvelle (Parijs), Augsburg, evenals van de Johns Hopkins-universiteit in Baltimore (1998) en van de Ben-Gurion-Universiteit in Beër Sjeva (1998).

In 1997 ontving ze de Avicenna-Goud-Medaille van de UNESCO.

Bron: Wikipedia, beschikbaar onder de licentie CC BY-SA 4.0.

In Memoriam weblink

nl.wikipedia.org/wiki/Rita_S%C3%BCssmuth

Foto's

Medeleven en bloemen 0

Het condoleanceregister van Rita Süssmuth: betuig hieronder uw medeleven aan de nabestaanden, leg een bloem of steek een kaars aan.

  • TroostplekSterkte aan alle nabestaanden.

Betuig als eerste uw medeleven of leg een bloem.

Uw medeleven of een bloem

Wat wilt u plaatsen?
Hoe lang is uw bericht?
Kies een bloem

Alle 27

Rouwkransen 4

Rouwboeketten 3

Klassiek 20

Hoe lang blijft uw bloem liggen?

Vaker een bloem leggen? Word lid: dan legt u zoveel bloemen als u wilt, en ze blijven allemaal voor altijd liggen. € 6,00 per maand of € 60,00 per jaar. Lid worden (met een gratis account)

0 / 500 tekens

Troostplek is een plek om te gedenken. Berichten worden eerst gelezen en daarna geplaatst; berichten die daar niet passen, verwijderen wij zonder uitleg.

Uw bloem voor altijd laten liggenEen langer medeleven plaatsen

€ 3,95€ 3,45 eenmalig

  • Uw bloem wordt nu gelegd en is meteen te zien.
  • Zodra uw betaling binnen is, blijft hij voor altijd liggen.
  • Lukt het betalen niet, dan blijft hij een maand liggen, zoals een gratis bloem.
  • Uw medeleven wordt nu geplaatst. Tot uw betaling binnen is, zijn alleen de eerste 500 tekens te lezen.
  • Zodra uw betaling binnen is, is de hele tekst te lezen.
  • Liever gratis? Ga terug en maak uw bericht korter dan 501 tekens.
Hoe wilt u betalen?

Bij crypto betaalt u de transactiekosten van het netwerk zelf, bovenop het bedrag. Bij iDEAL en een bankoverschrijving zijn er geen extra kosten.

Bij een bankoverschrijving of crypto ziet u na het plaatsen hoe u betaalt. Vul uw e-mailadres in om dat ook per mail te krijgen.

Vaker een bloem leggen? Als lid legt u zoveel bloemen als u wilt, voor altijd, vanaf € 6,00 per maand.Vaker een langer bericht? Als lid schrijft u zo lang als u wilt, gratis, vanaf € 6,00 per maand. Lid worden

Melden

Past dit bericht of deze bloem niet op Troostplek? Na uw melding is het niet meer te zien, tot wij ernaar hebben gekeken.

Meld een fout of aanvulling

Over het register van Rita Süssmuth. Vul in wat er anders moet; de rest mag leeg blijven.

Nu: Rita Süssmuth

Nu: 17 februari 1937

Nu: 1 februari 2026

Nu: Politici & staatslieden