TroostplekDe internet rustplaats

In memoriam · condoleanceregister

Éliane Radigue

ook bekend als Éliane Radigue

Geboren
24 januari 1932
Overleden
23 februari 2026
Leeftijd
94 jaar
Rustplaatsen
Componisten & dirigenten Bekende mensen, Frankrijk Landen

Biografie

Éliane Radigue (Parijs, 24 januari 1932 – aldaar, 23 februari 2026) was een Franse componiste van minimalistische muziek. Ze koos ervoor om enkel gebruik te maken van aanhoudende geluiden, bekend als drones. Zij plaatste de schoonheid hiervan op het kruispunt van minimalistische, elektronische en spectrale stromingen. De spirituele dimensie van haar composities geeft haar muziek een meditatief karakter. Tot 2000 componeerde ze haar werken met behulp van een ARP 2500 modulair systeem en bandrecorders. Sinds 2002 werkte ze samen met verschillende muzikanten aan stukken voor akoestische instrumenten.

Biografie

Éliane Radigue was geboren en getogen in Parijs. Ze trouwde met de kunstschilder Arman in Nice, met wie ze drie kinderen kreeg. In Nice kwam ze in aanraking met de Groep van Nice en met andere kunstenaars onder wie Ben Vautier, Robert Filliou en Yves Klein.

Ze studeerde piano en harp en waagde zich al op jonge leeftijd aan het componeren. Haar werk begon in de jaren vijftig nadat zij voor het eerst op de radio een programma had gehoord dat gewijd was aan Pierre Schaeffer, de initiatiefnemer van de musique concrète, een muziekgenre dat meestal geassocieerd wordt met de Europese experimentele muziek uit de tweede helft van de 20e eeuw. Kort daarna ontmoette ze hem op een conferentie gewijd aan Gurdjieff. Hij nodigde haar uit in de Studio d'essai en zij werd een van zijn studenten en werkte in de studio wanneer ze in Parijs verbleef. Eind jaren vijftig beëindigde ze haar samenwerking met de Studio d'essai en wijdde ze zich aan het geven van lezingen over la musique concrète.

Éliane Radigue en Arman woonden in Nice tot hun scheiding eind 1967. Radigue verhuisde naar Parijs, ging weer componeren en werd daar assistent van Pierre Henry. Ze werkte mee aan de compositie van het stuk L'Apocalypse de Jean. In de Studio d’essai had ze al wat bewerkingen gedaan voor het stuk L'occident est bleu. In de Apsome studio ontwikkelde ze haar techniek verder en begon ze stukken te componeren waarin we muzikale elementen vinden die later de originaliteit van haar muziek zouden vormen:

Minieme variaties in de geluidscomponenten.

Al deze praktijken stonden ver af van de idealen van Schaeffer en Henry. Hierdoor nam ze wat afstand van Groupe de recherches musicales en werkte ze thuis met studioapparatuur (microfoons, bandrecorder). In die tijd maakte ze reizen naar de Verenigde Staten, waar ze vele minimalistische componisten ontmoette: La Monte Young, Alvin Lucier, Charlemagne Palestine, James Tenney, Steve Reich, Philip Glass, Phill Niblock.

In 1970 bracht ze een jaar door in New York, waar ze aan de New York-universiteit werkte met synthesizers in een studio die ze deelde met Laurie Spiegel. Ze componeerde daar haar eerste werken die uitsluitend gebaseerd waren op het gebruik van de synthesizer, een Buchla-model geïnstalleerd door Morton Subotnick. Daar maakte ze kennis met de synthesizer die tot 2000 haar instrument zou worden, de modulaire synthesizer ARP 25001. In de loop van de tijd werden haar composities meer experimenteel met bewerkingen van geluidsbanden, het gebruik van fluitende tonen en sounddesign.

Het werk van Radigue is sterk beïnvloed door het boeddhisme.

In het begin van de jaren 2000 werkte ze samen met Kasper Toeplitz en verruilde ze de synthesizer voor akoestische instrumenten.

Muziekstukken

1968-1971: werken gecomponeerd op grond van rondzingende tonen of eindeloze gebruik van geluidsbanden die niet meer synchroon lopen met de tijd

Het is moeilijk om Eliane Radigue's muziek te classificeren, omdat ze afwijkt van de belangrijkste "gebruikelijke" trends van de hedendaagse muziek. Haar muziek maakt gebruik van schrijf- en compositietechnieken die gebaseerd zijn op de minimalistische stroming, maar ook, door de manier waarop ze het instrument gebruikt, op een elektroakoestische stroming. De componiste creëert een klankruimte die lage, dichte en ononderbroken geluiden combineert die zich in de loop van het werk heel subtiel ontwikkelen.

Na de presentatie van de eerste van haar Adnos in 1974 in Mills College, op uitnodiging van Terry Riley, bemerkte een groep bezoekende Franse studenten de diepgaande verbinding tussen haar muziek en meditatie, en stelde haar voor om zich te verdiepen in het Tibetaans boeddhisme. Later bekeerde ze zich tot deze religie en wijdde zich drie jaar aan de Tibetaanse meester Pawo Rinpoche, die haar vervolgens terugstuurde naar haar muziek.

Ze ging weer componeren volgens dezelfde methoden en met hetzelfde doel als voorheen, en voltooide Adnos II in 1979 en Adnos III in 1980. Toen kwam de serie werken gewijd aan Milarepa, de grote Tibetaanse yogi die geroemd werd om de Mille Chants die de basis vormen van zijn leer. Songs of Milarepa gevolgd door Jetsun Mila, herinneren aan het leven van deze grote meester. Deze werken zijn gecomponeerd met de ondersteuning van een bourse à la création, een beurs in opdracht van de Franse culturele diensten.

Eind jaren tachtig en begin jaren negentig van de twintigste eeuw wijdde ze zich aan een uniek drie uur durend werk, misschien wel haar meesterwerk, de Trilogie de la mort (Trilogie van de Dood), waarvan het eerste deel, Kyema, Intermediate State, het continuüm van de zes staten van bewustzijn volgt. Een werk dat beïnvloed is door het Tibetaans dodenboek, door haar meditaties en door de dood van Pawo Rinpoché en de dood van haar zoon Yves Arman. Het eerste deel van de trilogie, Kyema, is haar eerste gepubliceerde opname. Deze opname verscheen op label X Ivan Phill Niblock.

In 2000 componeerde ze in Parijs haar laatste elektronische stuk l'Ile Re-sonante, dat in 2006 de Golden Nica ontvangt op het festival Ars Electronica in het Oostenrijkse Linz.

In 2004 componeerde ze op verzoek van bassist en elektronicacomponist Kasper T. Toeplitz haar allereerste instrumentale werk, Elemental II. Het werd opgenomen op het label r.o.s.a., een label dat Toeplitz speciaal voor de publicatie van dit werk creëerde (het stuk werd vervolgens opgenomen door de improvisatiegroep op de laptop The Lappetites, waar ze zich bij aansloot. Ze werkte mee aan het eerste album van de groep Before the Libretto op het label Quecksilber (2005).

Sindsdien heeft ze zich toegelegd op composities voor zuiver akoestische instrumenten. Eerst componeerde ze met de Amerikaanse celliste Charles Curtis het werk Naldjorlak in december 2005 in New York. Sindsdien is het stuk uitgevoerd tijdens een dertigtal concerten in Europa en de Verenigde Staten. Daarna componeerde ze in december 2007 Naldjorlak II voor twee basklarinettisten, Carol Robinson en Bruno Martinez op het festival van Aarau (Zwitserland). Deze drie musici hebben daarna samengewerkt met Éliane Radrigue in het trio Naldjorlak III. Het drieluik Naldjorlak werd gepresenteerd in Bordeaux op 24 januari 2009. In juni 2011 componeerde ze in Londen haar eerste soloharpstuk Occam I, uitgevoerd door Rhodri Davies.

Haar musique concrète, met de elektronische techniek wordt, op haar verzoek, regelmatig uitgevoerd door l’orchestre de hauts-parleurs, door Emmanuel Holterbach en Lionel Marchetti.

Radigue overleed op 23 februari 2026 op 94-jarige leeftijd.

Bron: Wikipedia, beschikbaar onder de licentie CC BY-SA 4.0.

In Memoriam weblink

nl.wikipedia.org/wiki/%C3%89liane_Radigue

Medeleven en bloemen 0

Het condoleanceregister van Éliane Radigue: betuig hieronder uw medeleven aan de nabestaanden, leg een bloem of steek een kaars aan.

  • TroostplekSterkte aan alle nabestaanden.

Betuig als eerste uw medeleven of leg een bloem.

Uw medeleven of een bloem

Wat wilt u plaatsen?
Hoe lang is uw bericht?
Kies een bloem

Alle 27

Rouwkransen 4

Rouwboeketten 3

Klassiek 20

Hoe lang blijft uw bloem liggen?

Vaker een bloem leggen? Word lid: dan legt u zoveel bloemen als u wilt, en ze blijven allemaal voor altijd liggen. € 6,00 per maand of € 60,00 per jaar. Lid worden (met een gratis account)

0 / 500 tekens

Troostplek is een plek om te gedenken. Berichten worden eerst gelezen en daarna geplaatst; berichten die daar niet passen, verwijderen wij zonder uitleg.

Uw bloem voor altijd laten liggenEen langer medeleven plaatsen

€ 3,95€ 3,45 eenmalig

  • Uw bloem wordt nu gelegd en is meteen te zien.
  • Zodra uw betaling binnen is, blijft hij voor altijd liggen.
  • Lukt het betalen niet, dan blijft hij een maand liggen, zoals een gratis bloem.
  • Uw medeleven wordt nu geplaatst. Tot uw betaling binnen is, zijn alleen de eerste 500 tekens te lezen.
  • Zodra uw betaling binnen is, is de hele tekst te lezen.
  • Liever gratis? Ga terug en maak uw bericht korter dan 501 tekens.
Hoe wilt u betalen?

Bij crypto betaalt u de transactiekosten van het netwerk zelf, bovenop het bedrag. Bij iDEAL en een bankoverschrijving zijn er geen extra kosten.

Bij een bankoverschrijving of crypto ziet u na het plaatsen hoe u betaalt. Vul uw e-mailadres in om dat ook per mail te krijgen.

Vaker een bloem leggen? Als lid legt u zoveel bloemen als u wilt, voor altijd, vanaf € 6,00 per maand.Vaker een langer bericht? Als lid schrijft u zo lang als u wilt, gratis, vanaf € 6,00 per maand. Lid worden

Melden

Past dit bericht of deze bloem niet op Troostplek? Na uw melding is het niet meer te zien, tot wij ernaar hebben gekeken.

Meld een fout of aanvulling

Over het register van Éliane Radigue. Vul in wat er anders moet; de rest mag leeg blijven.

Nu: Éliane Radigue

Nu: 24 januari 1932

Nu: 23 februari 2026

Nu: Componisten & dirigenten