TroostplekThe internet resting place

In memoriam · book of condolence

Willem Kolff

also known as Willem Kolff

Born
14 February 1911
Died
11 February 2009
Age
97 years
Resting places
Military & resistance Famous people, Netherlands Countries, Scientists & inventors Famous people

Biography

Willem Johan (Pim) Kolff (Leiden, 14 februari 1911 – Newtown Square, Pennsylvania, 11 februari 2009) was een Nederlandse internist die de eerste werkende kunstnier uitvond. Tijdens de Tweede Wereldoorlog maakte hij zich verdienstelijk in het verzet. Hij stamde uit de familie Kolff, een oud geslacht. Hij emigreerde in 1950 naar de Verenigde Staten. In 1955 verkreeg hij de Amerikaanse nationaliteit.

Kolff werd vooral bekend door zijn uitvinding van de kunstnier (in 1943 in Kampen) en zijn levenslange werk aan allerlei andere kunstmatige organen, zoals aan een hart-longmachine in 1956 en het kunsthart in 1957.

Levensloop

Hij werd geboren in Leiden, waar zijn vader huisarts was. Willem Kolff was de oudste in een gezin met vijf jongens. Op zesjarige leeftijd verhuisde hij naar Beekbergen omdat zijn vader daar directeur van tuberculose-sanatorium Beekbergen was geworden. Kolff studeerde geneeskunde aan de Rijksuniversiteit Leiden, waar hij in 1937 met succes zijn artsexamen behaalde. Tijdens de Tweede Wereldoorlog begon hij zijn medische opleiding tot internist aan de Rijksuniversiteit Groningen. In het stadsziekenhuis Stichting Engelenberg in Kampen ontwikkelde hij tijdens de oorlog de allereerste werkende kunstnier, waarmee hij een van de grondleggers van de moderne dialyse werd. Voor het maken van de kunstnier gebruikte hij onder andere overblijfselen van een Duitse bommenwerper, een waterpomp uit een T-Ford en cellofaan van de plaatselijke slager.

In 1945 voerde hij de eerste geslaagde dialyse uit in Nederland op een vrouw, Sofia Maria Schafstadt, met acuut nierfalen. Door de behandeling kregen haar eigen nieren de mogelijkheid tot herstel en overleefde zij. In 1946 promoveerde Kolff summa cum laude in Groningen op een proefschrift over de kunstmatige nier.

In 1950 vestigde hij zich met vrouw en vijf kinderen in de Verenigde Staten. Hij werd hoogleraar klinisch onderzoek aan de Cleveland Clinic en hij zette daar de eerste stappen in de ontwikkeling van een hart-longmachine. In 1957 werd hij de belangrijkste man achter het kunsthart: hij wist als eerste ter wereld een hond negentig minuten ermee in leven te houden. Vanaf 1967 was hij aan de Universiteit van Utah hoogleraar interne geneeskunde en chirurgie. Daar hield hij zich bezig met de ontwikkeling van de oogprothese.

Kolff zette zich succesvol in voor behoud van het gebouw van het ziekenhuis te Kampen. Thans is daar een revalidatiecentrum in gevestigd.

Kolff ging in 1997, 86 jaar oud, met pensioen. Zijn vrouw, Janke Huidekoper, scheidde destijds na 62 jaar huwelijk van hem, omdat ze vond dat ze altijd op de tweede plaats was gekomen. Hij nam zijn intrek in een verzorgingstehuis, richtte zijn kamer in als kantoor en ging weer aan de slag. In 2005 stopte de dyslectische Kolff, bijna blind en stokdoof, uiteindelijk met zijn werk.

Begin 2009 overleed Willem Kolff, drie dagen voor zijn 98ste verjaardag.

Verzet

Kolff was tijdens zijn werkzaamheden in Kampen ook betrokken bij het verzet. Bij personen die de kans liepen door de Duitse bezetter te worden opgepakt, gaf hij aan dat zij (verzonnen) kwalen hadden waardoor zij met rust werden gelaten. Niet alleen mensen uit het verzet wist hij hiermee te redden maar ook diverse Joden. Hij en zijn vrouw Janke Huidekoper lieten een aantal joden onderduiken in hun huis, waarvoor ze postuum op 7 oktober 2013 de Yad Vashem-onderscheiding kregen.

Later in de oorlog, toen veel mannen uit Rotterdam werden opgepakt om verplicht in Duitsland te gaan werken en deze per schip werden afgevoerd, was Kolff in staat tijdens tussenliggende stops bij zo'n 1200 van deze mannen te doen voorkomen alsof ze allerlei ziekten onder de leden hadden, waardoor ze werden gevrijwaard voor verder transport. Meer dan 800 hiervan wisten dankzij Kolff en zijn helpers uiteindelijk ook daadwerkelijk te ontsnappen. Volgens een in 2012 verschenen boek zou Kolff betrokken zijn geweest bij het beramen van een moordaanslag op drie 'foute' Nederlanders, die overigens nooit is uitgevoerd.

Onderscheidingen

Kolff heeft voor zijn medische werkzaamheden verscheidene prijzen in ontvangst mogen nemen. Hoewel hij vier keer genomineerd werd voor de Nobelprijs, won hij deze niet. Wel werd hij gelauwerd met dertien eredoctoraten en 127 onderscheidingen uit de gehele wereld.

In Nederland eindigde hij in 2004 op plaats nr. 47 in de verkiezing van De grootste Nederlander en op 15 november 2005 werd hij verkozen tot Grootste Overijsselaar aller tijden. Tevens is hij ereburger van Kampen, waar op het Oude Raadhuisplein een herinneringssteen zijn naam draagt en op de hoek van het Engelenburgplantsoen en de Hendrik van Viandenstraat een buste van Norman Burkett staat.

Buiten Nederland ontving hij in 1986 de Japanprijs, werd hem in 2002 de Laskerprijs toegekend en in 2003 de Russ Prize van de National Academy of Engineering. In 2006 ontving hij zijn dertiende eredoctoraat van de State University of New York tijdens een ceremonie in het Downstate Medical Center in Brooklyn, voor zijn levenswerk in het ontwikkelen van diverse kunstmatige organen.

In 1990 rekende het Amerikaanse maandblad Life hem tot de honderd belangrijkste personen uit de 20e eeuw.

Op 28 september 2007 werd planetoïde nr. 11427 als Willemkolff naar hem genoemd.

Op 23 november 2012 werd bekendgemaakt dat Kolff samen met zijn ex-vrouw Janke postuum de Israëlische Yad Vashem-onderscheiding kreeg voor hun verzetsdaden tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Trivia

Volgens de Nierstichting hebben ruim twintig miljoen nierpatiënten over de hele wereld hun leven te danken aan de kunstnier.

In seizoen 9, aflevering 6 A War for All Seasons van M*A*S*H, werd de kunstnier van Kolff nagemaakt. In werkelijkheid werd deze tijdens de Korea-oorlog door de Amerikaanse majoor Paul Teschan in 1952 als levensreddende chirurgie in oorlogsomstandigheden geïntroduceerd.

Source: Wikipedia, available under the licence CC BY-SA 4.0.

In Memoriam web link

nl.wikipedia.org/wiki/Willem_Kolff

Photos

Condolences and flowers 0

The book of condolence for Willem Kolff: offer your condolences to the family below, lay a flower or light a candle.

  • TroostplekOur sympathy to all who are left behind.

Be the first to offer your condolences or lay a flower.

Your condolences or a flower

What would you like to place?
How long is your message?
Choose a flower

All 27

Wreaths 4

Funeral bouquets 3

Classic 20

How long should your flower stay?

Lay flowers more often? Become a member: lay as many flowers as you like, and they all stay forever. €6.00 a month or €60.00 a year. Become a member (with a free account)

0 / 500 characters

Troostplek is a place to remember. Messages are read first and then placed; messages that do not fit here are removed without explanation.

Let your flower stay foreverPost a longer condolence

€3.95€3.45 once

  • Your flower is laid now and can be seen straight away.
  • As soon as your payment has arrived, it stays forever.
  • If the payment does not go through, it stays for a month, like a free flower.
  • Your condolence is posted now. Until your payment has arrived, only the first 500 characters can be read.
  • As soon as your payment has arrived, the whole text can be read.
  • Rather free? Go back and make your message shorter than 501 characters.
How would you like to pay?

With crypto you pay the network's transaction costs yourself, on top of the amount. With iDEAL and a bank transfer there are no extra costs.

With a bank transfer or crypto you will see how to pay after placing it. Fill in your email address to also receive it by email.

Lay flowers more often? As a member you lay as many flowers as you like, forever, from €6.00 a month.Writing longer messages more often? As a member you write as much as you like, for free, from €6.00 per month. Become a member

Report

Does this message or flower not belong on Troostplek? After your report it is hidden until we have looked at it.

Report a mistake or addition

About the memorial of Willem Kolff. Fill in what should be different; the rest may stay empty.

Now: Willem Kolff

Now: 14 February 1911

Now: 11 February 2009

Now: Military & resistance