TroostplekThe internet resting place

In memoriam · book of condolence

Ikujiro Nonaka

also known as Ikujiro Nonaka

Born
10 May 1935
Died
25 January 2025
Age
89 years
Resting places
Scientists & inventors Famous people, Japan Countries

Biography

Ikujiro Nonaka (Japans: 野中 郁次郎, Nonaka Ikujirō) (Tokio, 10 mei 1935 – 25 januari 2025) was een Japanse organisatiewetenschapper en hoogleraar, vooral bekend door zijn theorie over organisatorische kenniscreatie. Hij geldt als een invloedrijke grondlegger van het moderne kennismanagement.

Samen met Hirotaka Takeuchi ontwikkelde hij het zogenoemde SECI-model, waarin wordt beschreven hoe impliciete en expliciete kennis binnen organisaties in elkaar kunnen worden omgezet. Hun boek The Knowledge-Creating Company uit 1995 werd internationaal invloedrijk binnen onderzoek naar innovatie, organisatorisch leren en kennismanagement.

Jeugd en opleiding

Nonaka werd op 10 mei 1935 geboren in Tokio. Hij groeide op tijdens de Tweede Wereldoorlog en de naoorlogse wederopbouw van Japan.

Hij studeerde politicologie aan de Waseda-universiteit en behaalde daar in 1958 zijn bachelordiploma. Daarna trad hij in dienst bij Fuji Electric, waar hij betrokken raakte bij managementopleiding en organisatieontwikkeling.

Later vertrok Nonaka naar de Verenigde Staten. Aan de Universiteit van Californië - Berkeley behaalde hij in 1968 een MBA en in 1972 een doctoraat in bedrijfskunde.

Academische loopbaan

Na zijn promotie werkte Nonaka aan verschillende universiteiten in Japan en de Verenigde Staten. Hij was onder meer verbonden aan Nihon University en later aan de Hitotsubashi-universiteit.

Vanaf 1982 was hij hoogleraar aan een voorloper van het latere Institute of Innovation Research van Hitotsubashi University. Zijn werk speelde een belangrijke rol bij de ontwikkeling van onderzoek naar innovatie en kennismanagement binnen de universiteit.

Nonaka werd later professor emeritus aan Hitotsubashi University en was een van de oprichters van de Graduate School of International Corporate Strategy, doorgaans aangeduid als Hitotsubashi ICS.

Hij was daarnaast verbonden aan Amerikaanse universiteiten, waaronder de University of California, Berkeley en de Claremont Graduate University.

Organisatorische kenniscreatie

Nonaka werd vooral bekend door zijn theorie over organisatorische kenniscreatie.

Volgens deze theorie moeten organisaties kennis niet uitsluitend zien als expliciete informatie die kan worden vastgelegd in documenten, systemen of cijfers. Een groot deel van de kennis binnen organisaties is impliciete kennis (tacit knowledge): kennis die is gebaseerd op ervaring, vaardigheden, intuïtie en persoonlijke inzichten en die moeilijk volledig onder woorden kan worden gebracht.

Nonaka stelde dat innovatieve organisaties in staat zijn impliciete en expliciete kennis voortdurend met elkaar te verbinden en om te zetten. Daardoor ontstaat nieuwe organisatorische kennis.

In 1991 beschreef hij deze benadering in het artikel The Knowledge-Creating Company in de Harvard Business Review.

In 1995 werkte hij de theorie samen met Hirotaka Takeuchi verder uit in het gelijknamige boek The Knowledge-Creating Company: How Japanese Companies Create the Dynamics of Innovation.

SECI-model

Een centraal onderdeel van Nonaka's theorie is het SECI-model. Het model beschrijft vier manieren waarop impliciete en expliciete kennis in elkaar kunnen worden omgezet:

De beginletters van de vier Engelstalige begrippen vormen de afkorting SECI. Het proces wordt meestal niet als een eenmalige cyclus beschouwd, maar als een doorgaande spiraal waarin kennis zich tussen individuen, teams en de gehele organisatie ontwikkelt.

Impliciete en expliciete kennis

Nonaka bouwde bij zijn theorie voort op het onderscheid tussen impliciete kennis en expliciete kennis.

Expliciete kennis kan relatief gemakkelijk worden beschreven, opgeslagen en overgedragen, bijvoorbeeld in handleidingen, databanken of procedures. Impliciete kennis is meer verbonden met persoonlijke ervaring, vakmanschap, intuïtie en context.

Volgens Nonaka ontstaat kenniscreatie binnen organisaties juist door voortdurende wisselwerking tussen deze beide vormen van kennis.

Hij bekritiseerde daarmee benaderingen waarin organisaties vooral werden gezien als systemen voor het verwerken van bestaande informatie. Volgens hem ontstaat innovatie wanneer organisaties ook de minder gemakkelijk uitdrukbare inzichten en ervaringen van medewerkers weten te benutten.

Kenniscreërende onderneming

Nonaka gebruikte het begrip knowledge-creating company voor organisaties die systematisch nieuwe kennis ontwikkelen, deze binnen de organisatie verspreiden en vervolgens verwerken in producten, diensten en werkwijzen.

In zijn onderzoek gebruikte hij voorbeelden van Japanse ondernemingen zoals Honda, Canon, Matsushita, NEC en Sharp om te beschrijven hoe nieuwe ideeën vanuit verschillende niveaus van een organisatie kunnen ontstaan.

Volgens Nonaka is kenniscreatie daardoor niet uitsluitend een taak van het hogere management of van gespecialiseerde onderzoeksafdelingen, maar een dynamisch proces waaraan verschillende medewerkers en teams bijdragen.

Ba

In later werk ontwikkelde Nonaka samen met anderen het begrip ba. Dit Japanse begrip kan worden opgevat als een gedeelde context of ruimte waarin kennis wordt gecreëerd, gedeeld en gebruikt.

Een ba hoeft geen fysieke plaats te zijn. Het kan ook bestaan uit een team, een bijeenkomst, een project of een digitale omgeving waarin mensen ervaringen en kennis uitwisselen.

Het concept werd gebruikt om te verklaren onder welke omstandigheden het SECI-proces kan plaatsvinden.

Phronesis en wijs leiderschap

In zijn latere werk besteedde Nonaka steeds meer aandacht aan phronesis, een begrip uit de filosofie van Aristoteles dat meestal wordt vertaald als praktische wijsheid.

Samen met Hirotaka Takeuchi verbond hij dit begrip aan leiderschap. Volgens hen moeten leiders niet uitsluitend beschikken over theoretische kennis en technische vaardigheden, maar ook in staat zijn te beoordelen wat in een concrete situatie het juiste handelen is.

In 2011 beschreven Nonaka en Takeuchi deze benadering in het artikel The Big Idea: The Wise Leader in de Harvard Business Review.

Relatie met organisatorisch leren

Nonaka's theorie van kenniscreatie hangt nauw samen met organisatorisch leren.

Theorieën over organisatorisch leren richten zich onder meer op de vraag hoe organisaties ervaringen verwerken en hun handelen aanpassen. Nonaka richtte zich vooral op de vraag hoe binnen organisaties nieuwe kennis ontstaat en zich verspreidt.

Daarbij spelen medewerkers, teams en de organisatie als geheel verschillende rollen. Individuele ervaringen kunnen via interactie met anderen worden omgezet in gedeelde kennis en uiteindelijk worden verwerkt in processen, producten of werkwijzen.

Zijn theorie vormt daarmee een aanvulling op andere benaderingen van organisatorisch leren, zoals het werk van Chris Argyris en Donald Schön.

Samenwerking met Hirotaka Takeuchi

Nonaka werkte langdurig samen met de Japanse managementwetenschapper Hirotaka Takeuchi.

In 1986 publiceerden Takeuchi en Nonaka in de Harvard Business Review het artikel The New New Product Development Game. Daarin beschreven zij een flexibele en sterk geïntegreerde manier van productontwikkeling waarbij multidisciplinaire teams parallel aan verschillende onderdelen van een project werken.

Het artikel kreeg later ook bekendheid doordat het invloed had op de ontwikkeling van Scrum.

Hun samenwerking leidde vervolgens tot het boek The Knowledge-Creating Company uit 1995 en latere publicaties over kenniscreatie en leiderschap.

Invloed

Nonaka's werk had grote invloed op onderzoek naar kennismanagement, innovatie, organisatiekunde en organisatorisch leren.

Zijn theorie over organisatorische kenniscreatie en het SECI-model werden internationaal gebruikt om te beschrijven hoe kennis binnen organisaties ontstaat en wordt verspreid. Hitotsubashi University omschreef zijn kenniscreatietheorie na zijn overlijden als een in Japan ontwikkelde managementtheorie die grote invloed heeft gehad op zowel de internationale wetenschap als het bedrijfsleven.

In 2026 richtte Hitotsubashi University het Ikujiro Nonaka Knowledge Creation Endowed Laboratory op. Het onderzoekscentrum is bedoeld om onderzoek en onderwijs op het gebied van kennismanagement en kenniscreatie voort te zetten.

Overlijden

Nonaka overleed op 25 januari 2025 op 89-jarige leeftijd.

Hitotsubashi University herdacht hem als een van de belangrijkste grondleggers van haar onderzoek naar kennismanagement, innovatie en organisatorische kenniscreatie.

Source: Wikipedia, available under the licence CC BY-SA 4.0.

In Memoriam web link

nl.wikipedia.org/wiki/Ikujiro_Nonaka

Photos

Condolences and flowers 0

The book of condolence for Ikujiro Nonaka: offer your condolences to the family below, lay a flower or light a candle.

  • TroostplekOur sympathy to all who are left behind.

Be the first to offer your condolences or lay a flower.

Your condolences or a flower

What would you like to place?
How long is your message?
Choose a flower

All 27

Wreaths 4

Funeral bouquets 3

Classic 20

How long should your flower stay?

Lay flowers more often? Become a member: lay as many flowers as you like, and they all stay forever. €6.00 a month or €60.00 a year. Become a member (with a free account)

0 / 500 characters

Troostplek is a place to remember. Messages are read first and then placed; messages that do not fit here are removed without explanation.

Let your flower stay foreverPost a longer condolence

€3.95€3.45 once

  • Your flower is laid now and can be seen straight away.
  • As soon as your payment has arrived, it stays forever.
  • If the payment does not go through, it stays for a month, like a free flower.
  • Your condolence is posted now. Until your payment has arrived, only the first 500 characters can be read.
  • As soon as your payment has arrived, the whole text can be read.
  • Rather free? Go back and make your message shorter than 501 characters.
How would you like to pay?

With crypto you pay the network's transaction costs yourself, on top of the amount. With iDEAL and a bank transfer there are no extra costs.

With a bank transfer or crypto you will see how to pay after placing it. Fill in your email address to also receive it by email.

Lay flowers more often? As a member you lay as many flowers as you like, forever, from €6.00 a month.Writing longer messages more often? As a member you write as much as you like, for free, from €6.00 per month. Become a member

Report

Does this message or flower not belong on Troostplek? After your report it is hidden until we have looked at it.

Report a mistake or addition

About the memorial of Ikujiro Nonaka. Fill in what should be different; the rest may stay empty.

Now: Ikujiro Nonaka

Now: 10 May 1935

Now: 25 January 2025

Now: Scientists & inventors