TroostplekThe internet resting place

In memoriam · book of condolence

Karin Spaink

also known as Karin Spaink

Born
20 December 1957
Died
8 May 2026
Age
68 years
Resting places
Activists & idealists Famous people, Netherlands Countries, Writers & poets Famous people, Television & media Famous people

Biography

Karin Spaink (Amsterdam, 20 december 1957 – aldaar, 8 mei 2026) was een Nederlands feministisch columniste, essayiste en schrijfster.

Biografie

Spaink ging naar de Jan Leeghwaterschool in Weesp, naar de Van der Waals Scholengemeenschap in Amsterdam, volgde aansluitend vanaf 1975 de lerarenopleiding d'Witte Lelie in Amsterdam, met als hoofdvak Engels en studeerde vanaf 1981 sociologie aan de Universiteit van Amsterdam. In het leerjaar 1986/1987 werd ze opgeleid als computerprogrammeur bij Volmac en Fokker.

Ze was in het leerjaar 1981/1982 lerares Engels aan het Ashram College in Alphen aan den Rijn, en werkte van 1982 tot 1987 bij het bureau Scholing & Vorming van de Pacifistisch Socialistische Partij (PSP; een van de vier partijen die later opgingen in GroenLinks), en daarna als programmeur bij Fokker Aircraft van 1988 tot 1990.

Schrijfster en columniste

Vanaf 1985 was Spaink freelance schrijfster en columniste; onder meer voor Het Parool (1992 tot maart 2022), De Groene Amsterdammer (van 1998 tot 2000), LOVER, de Volkskrant en NRC. Ze hield lezingen en was actief op bestuurlijk terrein, onder meer als voorzitter van Bits of Freedom (van 1999 tot 2006), als bestuurslid van Spamvrij.nl (van 2003 tot 2005) en als lid van de programmacommissie van Hacking at Random (HAR), een outdoor hackerconferentie die in augustus 2009 werd gehouden in Nederland. Vanaf 2018 was ze als chef eindredactie betrokken bij Follow the Money. In 2025 stopte ze bij Follow the Money.

In 1994 werd bij uitgeverij De Balie (Amsterdam) Een cyborg manifest: Wetenschap, technologie en socialistisch feminisme aan het eind van de twintigste eeuw uitgegeven, in het kader van het Balieproject 'De technologische cultuur'. Dit was een vertaling en bewerking door Spaink van de versie uit 1991 van het essay A Cyborg Manifesto: science, technology and socialist-feminism in the late twentieth century van Donna Haraway. Spaink leidde het essay in met een uitgebreid inleidend essay, getiteld Cyborgs zijn heel gewone mensen (ze denken hooguit meer na). In 2022 werden de beide essays opnieuw uitgegeven, dit keer door de Internationale School voor Wijsbegeerte, (ISBN 978-90-831215-1-2). Deze uitgave bevat ook een nawoord van Lydia Baan Hofman, getiteld Cyborgs antwoorden. Denken-met de cyborg voor ecologisch herstel.

Ziekte

In 1986 werd vastgesteld dat Spaink multiple sclerose had. Naar aanleiding van vaak goedbedoelde maar onprettig overkomende opmerkingen van bekenden ging ze zich verdiepen in de gewoonte van sommige medici en veel kwakzalvers om de oorzaak of zelfs de schuld van lichamelijke ziekten bij de patiënt zelf te leggen. Vervolgens zette ze de tegenaanval in. In 1992 lanceerde Spaink de term orenmaffia voor de groep hulpverleners die van mening is dat ziekte 'tussen de oren' zit. Ze publiceerde in dat jaar het boek Het strafbare lichaam. De orenmaffia, kwakdenken en het placebo-effect, onder andere over placebo-effecten. De door haar bedachte termen orenmaffia en kwakdenkers belandden in het Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal (de 'Dikke Van Dale').

In april 2006 werd bij haar een borst afgezet wegens een agressieve vorm van borstkanker. Over de diagnose en behandeling berichtte zij wederom openhartig in haar columns in Het Parool en het televisieprogramma NOVA. Met haar openheid beoogde ze dat anderen (vrouwen, artsen, behandelcentra) zouden kunnen leren van haar ervaringen. In september 2006 publiceerde het tijdschrift Opzij een interview met Spaink door Vivian de Gier waarin Spaink vertelde over (onder andere) haar borstkanker. Bij het artikel stond een foto door Victor Bergen-Henegouwen van Spaink met ontbloot bovenlijf en kaal hoofd.

Ze schreef een blog op haar eigen website over haar ziekte en columns in Medisch Contact, die later gebundeld werden uitgegeven door Elsevier onder de titel Het borstkankerlegioen.

Spaink overleed op 8 mei 2026 op 68-jarige leeftijd, na euthanasie. Het auteursrecht van al haar gepubliceerde columns, artikelen, lezingen, essays, vertalingen en boeken heeft ze aan het publieke domein overgedragen. Ze had bijzondere planten (met name hertshoornvarens en hoya's; die laatste schonk ze voor haar dood aan de Hortus Botanicus Amsterdam. In de laatste periode van haar leven organiseerde ze een wekelijkse borrel bij Brouwerij 't IJ, waar ze met dierbaren samen kon zijn.

Activisme

Spaink was feminist, was actief in de gehandicaptenbeweging en zette zich in voor de emancipatie van homoseksuelen, biseksuelen en transgenders. Ook was ze mede-oprichter van Bits of Freedom, een digitale burgerrechtenbeweging.

Zaak-Scientology

Spaink raakte in 1995 verwikkeld in een rechtszaak die tegen haar werd aangespannen door Scientology, omdat ze het auteursrecht zou hebben geschonden door teksten van Scientology op haar website bij XS4ALL te publiceren. De rechter gaf Spaink echter steeds gelijk en ook de aangeklaagde providers werden vrijgepleit. Het leidde tot het Scientology-arrest, dat stelde dat de vrijheid van meningsuiting het auteursrecht opzij kan zetten. Pas in 2005 werd de zaak definitief in Spainks voordeel beslist.

Canta: ballet en boek

Spaink maakte sinds 1994 gebruik van een Canta, een klein overdekt voertuig dat in Nederland vaak wordt gebruikt als gehandicaptenvoertuig. Ze is een keer met een Canta naar Polen gereden, en schreef een boek over de Canta, De benenwagen: het succesverhaal van de Canta, uitgebracht in 2012.

Samen met actrice-regisseuse Maartje Nevejan en radiomaker Bert Kommerij nam ze het initiatief tot Het Nationale Canta Ballet, "een voorstelling met een heleboel Cantaatjes en de dansers van Het Nationale Ballet". Ernst Meisner schreef de choreografie en Robin Rimbaud componeerde de muziek. De voorstellingen vonden plaats op 28 juni 2012 in de Westergasfabriek. Er is ook een videoregistratie gemaakt van een van de voorstellingen, die op televisie werd uitgezonden door NTR onder de titel De Canta danst.

Lezingen (selectie)

In april 1994 hield ze de Opzij-lezing, over handicap en onafhankelijkheid; in december 1995 de Bob Angelo-lezing; in maart 1997 de Annie Romein-Verschoor-lezing over gender en transseksualiteit; in maart 2006 de Aletta Jacobs-lezing over feminisme en openbaarheid.

Op 20 september 2018 (de honderdste geboortedag van George L. Mosse) sprak ze de jaarlijkse Mosse-lezing uit.

Prijzen

Op 14 februari 2008 werd aan Spaink vanwege haar inzet voor seksuele diversiteit en voor privacy het Roze Lieverdje toegekend, een prijs voor Amsterdammers die zich inzetten voor seksuele diversiteit en homo-emancipatie van de GroenLinks-afdeling Amsterdam, waarbij ze ook de publieksprijs won.

Op 12 september 2006 ontving zij de Internet Society Nederland (ISOC NL) Innovatie Award voor haar onderzoek dat ze publiceerde in het boek Medische geheimen, waarin ze liet zien hoe gemakkelijk patiëntdossiers in Nederlandse ziekenhuizen te benaderen waren. Vanwege het onderzoek werd de invoering van het Elektronisch Patiëntendossier (EPD) een jaar uitgesteld; volgens ISOC was het onderzoek "een van de zeldzame voorbeelden waarin onafhankelijk onderzoek direct beleid corrigeerde".

Op 20 mei 2009 werd aan Spaink de Dr. J.P. van Praag-prijs van het Humanistisch Verbond uitgereikt. De jury, onder leiding van Cox Habbema noemde Spaink "een icoon van strijdbaarheid en levenslust".

In 2015 werd Spaink uitgeroepen tot Vrijdenker van het Jaar door De Vrije Gedachte.

Source: Wikipedia, available under the licence CC BY-SA 4.0.

In Memoriam web link

nl.wikipedia.org/wiki/Karin_Spaink

Photos

Condolences and flowers 0

The book of condolence for Karin Spaink: offer your condolences to the family below, lay a flower or light a candle.

  • TroostplekOur sympathy to all who are left behind.

Be the first to offer your condolences or lay a flower.

Your condolences or a flower

What would you like to place?
How long is your message?
Choose a flower

All 27

Wreaths 4

Funeral bouquets 3

Classic 20

How long should your flower stay?

Lay flowers more often? Become a member: lay as many flowers as you like, and they all stay forever. €6.00 a month or €60.00 a year. Become a member (with a free account)

0 / 500 characters

Troostplek is a place to remember. Messages are read first and then placed; messages that do not fit here are removed without explanation.

Let your flower stay foreverPost a longer condolence

€3.95€3.45 once

  • Your flower is laid now and can be seen straight away.
  • As soon as your payment has arrived, it stays forever.
  • If the payment does not go through, it stays for a month, like a free flower.
  • Your condolence is posted now. Until your payment has arrived, only the first 500 characters can be read.
  • As soon as your payment has arrived, the whole text can be read.
  • Rather free? Go back and make your message shorter than 501 characters.
How would you like to pay?

With crypto you pay the network's transaction costs yourself, on top of the amount. With iDEAL and a bank transfer there are no extra costs.

With a bank transfer or crypto you will see how to pay after placing it. Fill in your email address to also receive it by email.

Lay flowers more often? As a member you lay as many flowers as you like, forever, from €6.00 a month.Writing longer messages more often? As a member you write as much as you like, for free, from €6.00 per month. Become a member

Report

Does this message or flower not belong on Troostplek? After your report it is hidden until we have looked at it.

Report a mistake or addition

About the memorial of Karin Spaink. Fill in what should be different; the rest may stay empty.

Now: Karin Spaink

Now: 20 December 1957

Now: 8 May 2026

Now: Activists & idealists